Wat zijn volgens u de beste argumenten tegen de korting op de kunstensector?
- M.v.B., Den Haag

Dat de bezuinigingen niet veel opleveren. Dat er meer ideologie en symboliek achter zit dan economische argumenten. Er wordt 0,2 miljard euro bezuinigd. Dat bedrag verhoudt zich tot het begrotingstekort als een magere fooi tot de rekening.

Werden uw boeken ook wel eens gesubsidieerd en heeft u dat geld dan later teruggegeven aan ons, de belastingbetaler?
- G. te Z.

Ik heb nooit aanvullende subsidie aangevraagd voor mijn boeken. Maar uw vraag smeekt om een exact antwoord. Voor mijn eerste roman Blauwe maandagen uitkwam, heb ik van het Amsterdams Fonds voor de Kunst twee keer een schrijfopdracht voor een toneelstuk ontvangen. Dat is vermoedelijk subsidie. In totaal gaat het om een bedrag van omgerekend circa 5000 euro. Uitgeverijen buiten Nederland kunnen voor de vertaalkosten van mijn werk subsidie aanvragen in Nederland. Deze regeling geldt alleen voor de eerste twee boeken die de betreffende uitgeverij uitgeeft. Hoewel deze subsidie niet direct aan mij ten goede komt, profiteer ik ervan. Sinds mijn eerste AKO-prijs in 2000 heb ik de gewoonte met het prijzengeld, of een deel ervan, uitgaven van buitenlandse auteurs in Nederlandse vertaling (zoals Topor en Stendhal) te subsidiëren. Ik weet niet of u het prijzengeld van bijvoorbeeld de Constantijn Huygensprijs (10.000 euro) ook als subsidie ziet? U kunt ervan uitgaan dat voor mijn dood, via voornoemde subsidies, alles zal zijn terugbetaald.

Mijn vriendin wordt erg verleid door een kennis van ons, een vrouw. Wat zou erger zijn? Als ze eens vreemdging met een man of met een vrouw? Ik denk het laatste, omdat ik dan niet kan concurreren (ik hoef niet te kijken, hoor!).
- D. de M. te H.

U doet het voorkomen alsof het om een wet gaat. Het gaat erom waarmee u kunt leven. Ook doet u voorkomen alsof u de keuze heeft, alsof u tegen uw vriendin kunt zeggen: 'Ga toch maar vreemd met een vrouw.' Ik denk dat u moet leren leven met het feit dat uw kennis graag met uw vriendin flirt en dat uw vriendin zich dat laat aanleunen. De rest is uw fantasie.

Denkt u dat ieder mens binnenin racistische voor- en afkeuren heeft? Heeft u die als jood dan ook tegenover niet-joden?
- M.P, Amsterdam

Ik vermoed dat elke cultuur besmet is met racistische vooroordelen en dat mensen besmet zijn met de cultuur waarin ze leven of opgegroeid zijn. Beweren dat elk racistisch vooroordeel mij vreemd is, zou hoogmoedig zijn. Nooit heb ik mij betrapt op racistische vooroordelen tegen niet-Joden. Ik weet dat er Joden bestaan die menen dat iedere niet-Jood uiteindelijk de Jood haat, maar zij vormen gelukkig een kleine minderheid. Overigens vind ik het niet zo prettig om door u te worden aangesproken op het feit dat ik Jood ben. Dat ik dat ben, zal ik niet ontkennen, maar aangezien ik niet religieus ben, is het twijfelachtig wat wij hier bedoelen met Jood. Tenzij wij de Neurenbergse rassenwetten erbij halen. Overigens denk ik dat mensen gewelddadige kanten hebben en dat we ons in een staat van concurrentie met de ander bevinden. Dat maakt ons nog niet automatisch tot racisten.

Waar zou volgens u de geschikte huwelijkskandidate voor onze premier Rutte aan moeten voldoen? En hoe moet dat straks bij staatsbezoeken en dergelijke? Het lijkt mij zeer ongebruikelijk om daar als single naartoe te gaan.
- D.H., Bussum

Duitsland heeft een homoseksuele minister van Buitenlandse Zaken. Dan kan Nederland toch wel een ongehuwde veertiger als premier hebben? Het feit dat een veertiger die lijsttrekker was van een behoudende en burgerlijke partij nog niet getrouwd is, zou erop kunnen wijzen dat zijn seksuele voorkeuren elders liggen: bij mannen, jonge meisjes, dieren of lijken. Zolang hij de wet niet overtreedt, moeten wij ons niet bemoeien met de seksuele voorkeuren van de heer Rutte.