VN MediagidsGrunberg week 40
29.09.2009
Naarmate ik ouder word, merk ik dat mijn wereldbeeld vervormd raakt. Desondanks interesseer ik mij in psychologie en de achterliggende gedachten van de handelingen van de mens. Is mijn mogelijk verwrongen (?) beeld van de wereld combineerbaar met een beroep als psycholoog?
Y. Brandt, Maastricht
Het lijkt onvermijdelijk dat de ouderdom gepaard gaat met afnemende nieuwsgierigheid en die afnemende nieuwsgierigheid houdt verband, vermoed ik, met afnemende begeerte. Bent u psycholoog of wilt u er een worden?
De overweging dat het eigen wereldbeeld verwrongen is, is de eerste stap op weg naar zelfkennis en kennis van de wereld. Kennis staat betrekkelijk los van democratische beginselen, wetenschap wordt niet bedreven bij meerderheid van stemmen. En dat uw wereldbeeld niet overeenkomt met dat van uw patiënten betekent niet dat u geen empathie kunt voelen voor het wereldbeeld van uw patiënten. Ik raad u aan psycholoog te blijven of te worden.
Ik ben nu twee keer vreemd gegaan. Mijn man zou woedend worden als hij het weet. Maar gek genoeg denk ik: het zou slechts in zijn hoofd zitten. Mijn liefde, toewijding en zeker ook respect en bewondering voor hem zijn geen haartje minder geworden. Gewoon doorgaan met schuinsmarcheren nu?
De vraag of wij beter af zijn met of zonder kennis is oud. In Lof der zotheid schrijft Erasmus: 'Maar ik geloof dat ik de filosofen hoor protesteren: "Maar het is per definitie zielig," zeggen ze, "om in dwaasheid te leven, verkeerd te handelen, misleid en onwetend te zijn." Nee, dat is mens zijn!'
In dit geval zijn het niet de goden die uw man misleiden, u bent het. Daarbij is het een eigenaardige eigenschap van de misleider dat hij in de regel weigert te overwegen zelf ook misleid te zijn. Misschien weet uw man alles, is hij zelf al jaren een schuinsmarcheerder? Ik raad u aan om dit probleem economisch te bekijken. Hoe groot zijn de kansen dat uw man erachter komt en welke straf zou hij u opleggen? Vermenigvuldig pakkans met straf, trek uw genot eraf en neem een beslissing.
Of kies voor de dwaasheid en volg uw hart. Emma Bovary ervaart gelukzaligheid na een middagje woest neuken. Misschien is het dwaas te geloven dat het leven ons veel meer te bieden heeft dan een middagje woest neuken. Zeg in dat geval tegen uw man: 'De goden misleiden ons en ik was een instrument in hun handen.'
Ziet u in de Nederlandse politiek wel eens iemand van wie u denkt: die moet het land gaan leiden?
In Zomertijd schrijft Coetzee: 'Hij vond dat politiek het slechtste in mensen naar boven bracht. Het bracht het slechtste in mensen naar boven en bracht ook de slechtste types uit de samenleving naar de oppervlakte.' Politici in Nederland zijn mensen die graag aan de slag hadden gewild bij Akzo Nobel, Ahold of ING, maar daar geen voet aan de grond kregen en toen maar in de Tweede Kamer zijn gaan zitten.
