Aangezien u de vorige keer rijkelijk om deze vraag heen draaide, zal ik hem u directer stellen: waarom schrijft u? U dacht dat ik een aantal zaken door elkaar haalde, terwijl ik werkelijk suggesties maakte van motieven: mysterieus inherente drang, noodzaak of gemakzucht; hebzucht of stiekem toch om intellectuele kracht uit te oefenen op de lezers. U kunt overigens een nuancering van het laatste maken zodat uw eerdere citaat er nog mee strookt.
- Maarten Hoedjes

Het antwoord op de vraag waarom ik schrijf zou in mijn boeken te vinden moeten zijn. Aangezien ik mij in de eerste plaats als romanschrijver zie, zou ik zeggen dat dat antwoord in de eerste plaats in mijn romans te vinden zou moeten zijn. Elk antwoord dat ik hier kan geven - om niet gek te worden, om me van de straat te houden, om de wereld te verbeteren, om macht uit te oefenen, om wraak te nemen - zou een grap zijn waarin wellicht een kern van waarheid schuilt.

Ik meen ook dat de vraag waarom schrijver X of Y schrijft minder belangrijk is dan wat hij schrijft.

Bovendien lijkt die vraag uit te gaan van een veronderstelling die ik niet helemaal deel: dat ik kan weten waarom ik schrijf. Carel Peeters schreef eens in dit blad, ik parafraseer, dat de koninklijke weg om een schrijver te leren kennen via zijn werk loopt en niet via zijn leven. Ik wil er beleefd op aandringen dat u de koninklijke weg gaat bewandelen.

Straks verschijnt een nieuw boek van u: leest u dan de recensies?
- Jeroen V.

Ik scan de recensies. Waaruit u niet de conclusie moet trekken dat ik geen respect heb voor het harde werk van de recensenten.

Hoe valt het gruwelijke lot van de moeder te dragen, wier zoon afscheid neemt in de puberteit en zich voorgoed van haar afkeert?
- Anna uit Z.

Het probleem zit in het woordje 'voorgoed'. Misschien keert de jongen weer op zijn schreden terug. Vrijwel ieder kind is verliefd geweest op een van zijn ouders, vrijwel iedere ouder is wel eens verliefd geweest op zijn kind. Normaliter betreuren wij het einde van een verliefdheid tussen twee personen en wij verkondigen platitudes in de trant van: 'Ze hadden harder aan de relatie moeten werken.' Alsof de relatie een vijfjarenplan is en de arbeiders het er in het vierde jaar bij lieten zitten.

Maar in het geval van de ouder-kindrelatie zien wij het einde van de verliefdheid als een noodzakelijkheid en als de verliefdheid niet overwaait beginnen wij ons zorgen te maken.

De schrale troost die ik voor u heb is de troost van de wraak. U kunt de vriendinnen van uw zoon belachelijk maken, kleineren, koeioneren, tot wanhoop drijven en hen desnoods met een bezemsteel het huis uit jagen.

Heeft misbruik binnen de kerk voornamelijk met het celibaat te maken of zit er in de merites van het christelijk geloof iets (een schijnheiligheid) dat de mens doet neigen naar compensatie, in de vorm van seksuele excessen?
- Dhr. Jansen

Er zit in de reactie van vrijzinnige geesten en denkers op dat misbruik een hoge mate van schijnheiligheid en onverdraagzaamheid. Ik ben geen katholiek en ik wil misbruik niet bagatelliseren, maar volgens een artikel in The New York Times is er geen bewijs voor een verband tussen het celibaat en seksueel misbruik.

Onze hele maatschappij is gebaseerd op het beteugelen van seksuele verlangens. Wil het verlangen voortleven, dan moet het niet vervuld worden. Je zou het celibaat kunnen zien als een extreme poging om het verlangen onvervuld te laten. In wezen is het celibaat een zeer erotische aangelegenheid. Misschien is dat ook de reden dat Casanova meende dat het verleiden van een non het hoogste was wat een verleider kon bereiken. Ook ik hoop ooit een non te verleiden, maar ik heb er een hard hoofd in dat het gaat lukken.