In het televisieprogramma Boeken werd een gesprek met u uitgezonden. Het raakte mij, omdat er uit bleek, hetgeen ik al vermoedde uit kennis van uw boeken, dat u en ik een 'rare jeugd' gemeenschappelijk hebben. Ik kan hierover in openbare, en vaak makkelijk te 'hacken', e-mails niet in detail treden, maar veel van wat u vertelde, kwam mij bekend voor. Zij het in tegengestelde zin. (Ruzie >>> conflicten ontlopen. Raar gedrag >>> overdreven net gedrag). Vraag: ik zou over een en ander een boek willen gaan schrijven ('hoewel' ik al over de zestig ben). Hoe pak ik dit aan? Het heeft u geen windeieren gelegd...
- D. Marin

Ik heb geen rare jeugd gehad.

En als u behoefte hebt om uw kapitaal te vergroten, zou ik aandelen Philips kopen. Een ingewijde heeft mij verteld dat dit het moment is om Philips te kopen.

Aangezien we binnen twee jaar weer een financiële crisis zullen beleven: is het niet eens tijd voor een massale terugkeer naar Marx?
- A. Versloot, Amsterdam

Ik heb van Marx alleen Het Communistisch Manifest gelezen, over zijn economische ideeën moet ik met behoedzaamheid spreken. Het lijkt mij dat het reëel bestaande socialisme ons nog vers genoeg in het geheugen ligt. Wij zouden niet moeten denken dat een planeconomie het antwoord is op economische problemen. Mocht u ervoor voelen de Communistische Partij Nederland nieuw leven in te blazen, dan wens ik u veel succes. Zoals ik al vaker heb gezegd, is er weinig reden aan te nemen dat de overheid per definitie beter functioneert dan een bedrijf met winstoogmerk.

Men scheidt 'het systeem' van 'de menselijke aard', terwijl het systeem de menselijke aard representeert.

Ik vermoed dat crises onvermijdelijk zijn, welk economisch model men ook hanteert. Hooguit kan men proberen de schadelijke gevolgen ervan te beperken. Iets wat op grote schaal gebeurd is tijdens de laatste crisis. En niet geheel onsuccesvol. Dat laat onverlet dat sommige 'graaiers' zich straffeloos hebben kunnen verrijken, dat die 'graaiers' medeverantwoordelijk zijn voor die crisis. Niets nieuws: het recht heeft zelden zijn loop. Daarom wachten veel mensen op een toekomstige wereld waar het met dat recht beter zou zijn gesteld.

Vandaag zag ik de beelden van een verstandelijk gehandicapte jongen die al jaren vastgeketend aan de muur zit, zonder buitenlucht. De zorginstelling komt met allerlei argumenten, maar jaren vastketenen: dat mag toch nooit!?
- M. de Vries, Den Haag

Nooit is een groot woord. Sinds de antipsychiatrie aanzien heeft verloren, maken nog maar weinigen zich druk om de isoleercel. Hoe een land met zijn verstandelijk gehandicapten omgaat, zegt veel over dat land. Ik kan uw verontwaardiging begrijpen en hoewel ik niet zo van verontwaardiging houd zelfs delen. Maar de desbetreffende verplegers en doktoren hebben ongetwijfeld excuses: 'Als we hem niet hadden vastgebonden, hadden we andere gehandicapten in poepluiers moeten laten liggen.'

Deze vraag dringt zich op: waar was de familie van deze jongen?

Kan het zijn dat Wittgenstein met zijn beruchte uitspraak dat men moet zwijgen over waar men niet van spreken kan, niet bedoelde dat het 'waar men niet van spreken kan' onbelangrijk is? Maar dat juist het voor ons belangrijkste onzegbaar is?
- J. Vosman, A.

Dat lijkt mij een tamelijk overtuigende interpretatie. Ik denk ook dat Wittgenstein bedoelde dat wij onze neiging tot mystiek moeten beteugelen. Sommige mensen menen overigens dat over het onzegbare wel gezongen mag worden.

Ik wil een huis kopen en hoorde laatst van mensen die dat zonder makelaar doen. Is dat een goede optie? (Ik ben zogenaamd 'starter' samen met mijn vriendin.)
- Anoniem, Maastricht

Doe het niet. Neem een makelaar. Tenzij u zelf makelaar wilt worden. Wij zijn er om bepaalde taken uit te besteden aan mensen die wij daarvoor betalen, zodat wij ons kunnen concentreren op onze eigen taken.