Ik ben de mening toegedaan dat ik voor honderd procent genetisch ben gedetermineerd. Het fenomeen vrije wil lijkt mij een uitvinding van de kerken, want zonder vrije wil immers geen schuld, geen boete, aflaten worden niet meer verkocht en de collectezakjes blijven leeg. Mijn vraag aan u is dus: waar vind ik het betoog van Richard Dawkins over hoe ik m'n genoom te slim af zou kunnen zijn?
Jaap Holvast

In zijn verhaal 'Een verslag voor een academie' laat Kafka een aap, genaamd Rode Peter, verslag doen van zijn transformatie tot mens of halfmens, dat is moeilijk te zeggen. Rode Peter noemt zichzelf 'een vrije aap'. Al kan hij zijn 'oude apenwaarheid' alleen nog met 'mensenwoorden' schilderen. Deze Rode Peter zegt ook: 'Door een inspanning die op deze aarde tot nu toe zijns gelijke niet heeft gevonden, heb ik het gemiddelde ontwikkelingsniveau van een Europeaan bereikt.' Ook u hebt dat ontwikkelingsniveau bereikt en daarmee wil ik u feliciteren. Te meer daar de Nederlander bij voorkeur mensen uitkiest voor heldendom die het gemiddelde ontwikkelingsniveau van de Europeaan niet hebben bereikt of dat omwille van het applaus veinzen niet eens te willen bereiken. Ondanks uw tegenwerpingen houd ik u voor een vrije aap, of een vrij mens, dat is aan u. Het boek van Dawkins heet The Selfish Gene.

Naarmate ik ouder word, merk ik dat ik meer begin te hechten aan mannen-vriendschappen dan aan vriend-schappen (de niet-seksuele!) met het andere geslacht. Komt dit u bekend voor? Hoe zou het komen?
S. te A.

U bent zeker een heteroseksuele man op leeftijd? Dit verschijnsel komt mij niet bekend voor. Ik zie mannen vrijwel altijd als concurrenten, die onderworpen dienen te worden. Uiteraard is vriendschap mogelijk nadat de man onderworpen is. Voor mannen die mij begeren, maak ik een uitzondering; hun begeerte is onderwerping genoeg. Vermoedelijk bent u meer aan mannenvriendschappen gaan hechten omdat u het genot van de onderwerping hebt ontdekt. Ik wens u sterkte met die vriendschappen.

Ik ga graag naar musea, Maar het gebeurt me nooit dat een kunstwerk me een bijzondere schoonheidservaring geeft. Of dat een torso me toe-roept dat ik mijn leven moet veranderen. Heeft u het wel eens meegemaakt bij een kunstwerk?
J.B. te Z.

Bij kunstwerken heb ik deze ervaringen zeer zelden, maar dat ligt vermoedelijk aan mij. Toen op het Vossius Gymnasium Ionesco's La cantatrice chauve werd behandeld, begreep ik dat begrippen als 'familie' en 'huis' niet hoeven te slaan op reëel bestaande families en reëel bestaande huizen, maar dat ze ook kunnen betekenen dat je deel uitmaakt of deel wenst uit te maken van een traditie. Boeken hebben niet alleen mijn leven veranderd, maar veranderen mijn leven nog steeds. Overigens niet alleen sommige boeken die ik lees, maar vooral ook boeken die ik schrijf. Als u echt uw leven wilt veranderen, raad ik u aan museumbezoek een tijdje te verruilen voor internetdating.