In de Bijenkorf liet ik uw boek Het aapje dat geluk pakt signeren. U kreeg van mij een tekst met de wens voor een lang en gelukkig leven. Die tekst zat in een gelukskoekje, ik heb het jaren bij me gedragen. Waarom ik het aan u gaf, is mij een raadsel en al jaren borrelt de vraag: wat deed u met dit strookje papier en is de wens de vader van uw gedachten geworden?
Ruud L., Duiven

Ik weet niet wat u bezielde toen u mij zag zitten in De Bijenkorf. Misschien had u erotische gedachten of medelijden. Hangen er fotootjes van mij in uw huis? Als die daar niet hangen, waarom niet, als ik vragen mag? Ik kan me van de ontmoeting met u niets herinneren en ik vrees dat ik het strookje papier ben kwijtgeraakt of heb weggegooid. Niettemin dank voor de geste. Ik hoop dat u de waarheid kunt verdragen. Ik leef nog, en van tijd tot tijd ben ik gelukkig, maar ik zou de melancholie niet willen missen. Zonder walging door het leven te gaan, lijkt me ook de hel.

Als je kwetsbaar bent, voel je je zwak, zou je zeggen. Het tonen van je kwetsbaarheid kan echter respect afdwingen, het vergt kracht om zwakte te tonen. Ik denk dat een deel van de bewondering die mensen voelen voor kunstenaars (of het nu schrijvers, acteurs of schilders zijn) hier vandaan komt. De kunstenaar maakt zichzelf behoorlijk kwets-baar. Dat bewonderen mensen. Maar wat is daar bewonderenswaardig aan? Sarah Biddle, Amsterdam

Om te beginnen ben ik ruim twintig minuten bezig geweest met het inkorten van uw vraag. Kunt u voortaan wat bondiger zijn? Een soldaat die naar het front gaat, stelt zich vermoedelijk kwetsbaar op. Over iemand die voor de trein springt, kun je wellicht ook nog wel zeggen dat hij zich kwetsbaar opstelt. Maar dat bedoelt u allemaal niet. De meeste kunstenaars worden helemaal niet gewaardeerd. Dat moet u niet vergeten. Het mag onduidelijk zijn waarom wij bepaalde romans waarderen, maar één ding is zeker: niet omdat de schrijver zich kwetsbaar heeft opgesteld. Wij lezen Madame Bovary niet omdat Flaubert zich zo kwetsbaar opstelde. In een reactie op een aflevering van Zomergasten met een actrice las ik dat deze actrice 'zichzelf was geweest'. De beschouwster was kennelijk vergeten dat acteurs en actrices zijn opgeleid om te doen alsof en dat van een vakkundige actrice mag worden verwacht dat zij de illusie kan wekken zichzelf te zijn.

Een beschaving dient zwakkeren te beschermen. Het is ons nog altijd niet gelukt het verheerlijken van zwakte te scheiden van het beschermen van zwakkeren. Wij verheerlijken zwakte en zijn niet in staat zwakkeren adequaat te beschermen. Vandaar dat de geveinsde zwakte doorgaat voor een deugd.

Tot slot: bewondering is een elegante vorm van parasitisme. Ik zal uw parasiet niet zijn.

Is dit soms een subtiele afzeikrubriek, Meneer Grunberg?
S. te A.

O nee, totaal niet. Maar ik bedien ook masochisten en ik herken hen meteen.