Meneer Grunberg, erkent u seksuele taboes?
P.T. te L.

Ook zij die het taboe schenden, erkennen meestal het taboe. Slechts zelden wordt een taboe overschreden uit onwetendheid. Of bedoelt u met ‘erkennen’ iets anders dan ‘herkennen’? Een taboe schenden is iets anders dan het overtreden van de wet. De wet verbiedt bepaalde seksuele handelingen: verkrachting, seks met kinderen et cetera. Met goede reden lijkt me, al zal de vraag vanaf welke leeftijd seks strafbaar moet worden gesteld altijd reden geven tot discussie. In Maleisië is anale seks strafbaar. De wet is niet onfeilbaar.

Als u aan partnerruil doet in een schuur met dichte deuren en gesloten gordijnen schendt u geen taboe, mits alle deelnemers vrijwillig aan deze transactie deelnemen. Als u de volgende dag op kantoor vertelt dat u gisteren genoten hebt van partnerruil schendt u vermoedelijk wel een taboe. Misschien vraagt u mij: is het verstandig in stilte te genieten? Het antwoord luidt: ja. Het ware genot gedijt in stilte.

De seksuele daad ontstijgt vooral dan de banale alledaagsheid wanneer die plaatsvindt met één of meer personen met wie men eigenlijk geen seks zou mogen hebben. Niet alleen erken ik het taboe, ik ben bereid te verklaren dat het een belangrijk hulpmiddel is om tot een orgasme te komen.

Heeft u al een Kindle? Denkt u dat het wat gaat worden met de e-readers?
Een lezer uit Amsterdam

Ik las: ‘Heeft u al een kindje?’ Tot ik het woord ‘e-reader’ zag. Ik heb geen Kindle. Ik heb indertijd ook vergeten tijdig aandelen Google te kopen.

Raakt u wel eens ontroerd? En zo ja: ook wel eens door hogere kunst en letteren? Sandra uit B.
Ook ik raak wel eens ontroerd. Hoewel ik geen fan ben van de openbare ontroering. En ik denk dat ontroering niet altijd een betrouwbare indicatie is dat men met een geslaagd kunstwerk te maken heeft. Ik vind het moeilijk ontroerd te raken op die momenten dat ontroerd raken verplicht lijkt te zijn. Sommige van mijn eigen boeken, bijvoorbeeld De asielzoeker, Onze oom en delen van De joodse messias, hebben mij diep ontroerd. In alle bescheidenheid reken ik mijn boeken tot de hogere kunst en letteren. Alleen al omdat ze niet voor iedereen zijn geschreven. Tederheid is overigens niet hetzelfde als ontroering, maar kan er wel een neveneffect van zijn.

Hoe bevalt het cordon sanitaire u? Kunt u het Wilders aanbevelen?
D.K. te A.

Het bevalt mij uitstekend. Ik laat de mensen met rust, zij laten mij met rust en het is ook nog behoorlijk effectief in de strijd tegen de varkensgriep. Toen Thomas Bernhard de Oostenrijkse Staatsprijs kreeg, zei hij: ‘De staat is een bouwsel dat permanent gedoemd is te mislukken, het volk een bouwsel dat onafgebroken veroordeeld is tot infamie en geestelijke zwakheid. Het leven een hopeloosheid waarop de filosofieën leunen en waarin alles uiteindelijk wel krankzinnig móét worden.’

Dat zou Wilders vrees ik nooit zeggen.