VN MediagidsGrunberg week 20 2011

Op deze pagina vind u de volgende onderwerpen:

U kunt ook direct naar het hoofdmenu of het zoekveld springen.

19.07.2011

Door Arnon Grunberg

Mensendokter, ik voel me goed met mijn vrouw en drie kinderen. Maar als ik artiesten, schrijvers en cabaretiers hoor, krijg ik steeds de indruk dat ik een incompleet en dom mens ben. Ben ik nu gek, of zijn zij het?
- Dhr. Griffioen, Almere

Wat cabaretiers beweren, moet u met een korreltje zout nemen: het cabaret verhoudt zich tot literatuur als de operette tot Bach.

Waarom zou u zich niet goed mogen voelen met een vrouw en drie kinderen? Het huiselijke geluk heeft wel eens onder vuur gelegen, maar de tijd dat de kunstenaar zich antiburgerlijk voordeed, ligt achter ons. Hij doet in kunst zoals een verzekeringsagent in verzekeringen doet.

De vooronderstelling die in uw vraag besloten ligt, klopt dus niet.

Verrassender was geweest als u had gezegd: 'Ik heb een vrouw, drie kinderen, het beste vriendinnetje van mijn oudste dochter is de liefste minnares die ik me kan wensen, en daar voel me ik goed bij. Maar als ik schrijvers, artiesten, cabaretiers en andere uitventers van het hedendaagse moralisme hoor, krijg ik de indruk dat ik een slecht en verwerpelijk mens ben terwijl ik weinig anders doe dan de romankunst serieus nemen. Ben ik nu gek of zijn zij het?'

Mensendokter, wat is de zin van het leven?
- Shanti, Amsterdam

Aan pogingen tot zingeving valt niet te ontkomen. Vrijwel elke activiteit die de mens ontplooit, kan worden opgevat als een poging tot zingeving. Als u naar een hulpverlener gaat en uitlegt waarom u lijdt, vertelt u een min of meer samenhangend verhaal over uw leven. De samenhang die u construeert, waarin u vermoedelijk zelf gelooft - dat geloven is noodzakelijk om te kunnen functioneren in de maatschappij - is een poging tot zingeving.

Is er buiten de subjectieve zin die u voortdurend aan uw leven toekent een andere zin? Daarover lopen de meningen uiteen. Voor nu volstaat de constatering dat het woord 'zinloosheid' nergens naar verwijst en een ontkenning is van het feit dat de mens een fabriek is waar voortdurend zingeving wordt geproduceerd. U kunt twijfelen aan het functioneren van uw fabriekje. Dit wordt depressie genoemd, maar dat doet niets af aan het feit dat ook een slecht functionerend menselijk fabriekje nog altijd zingeving zal produceren.

U kunt natuurlijk op een andere manier naar uw fabriekje kijken en zeggen: waarom moet ik zingeving produceren?

Achter de vraag 'wat is de zin van het leven' gaat een sadomasochistische fantasie schuil. De behoefte dat uw fabriekje wordt overmeesterd door een macht groter dan u, die zijn of haar zin geeft aan uw leven en daarmee ook uw autonome zijn opheft. Tegen een vergoeding in natura ben ik bereid deze rol in uw leven te vervullen.

Beste Mensendokter, gaat u naar China? Van Erik van Muiswinkel mag dat niet, hoor. Hij vindt dat schrijvers China moeten boycotten. Mag ik er nu ook niet op vakantie heen?
- G.J. Bos, P.

Het probleem van de hedendaagse uitventers van moralisme is niet het moralisme an sich maar wat zij uitventen. Zij menen dat je een sekteleider kunt zijn door op je visitekaartje te zetten: 'sekteleider'.

Dat China een repressief regime heeft staat buiten kijf, maar als u daar op vakantie wilt, is dat iets tussen u en bijvoorbeeld uw gezinsleden. Als u geen gezinsleden hebt, is dat iets tussen u en uw God.

De moralist heeft alleen reden van bestaan als andere mensen bereid zijn zijn moraal met voeten te treden.

Als u naar China reist, stuur Van Muiswinkel dan even een kaartje met bijvoorbeeld de volgende tekst: 'Dag ouwe cabaretier van me, ik en mijn gezin hebben het reuze naar onze zin in China. Repressie is sexy. Maar voor de impotente medemens is er democratie.'

Door Van Muiswinkel zo'n kaartje te sturen, geeft u het leven van Erik van Muiswinkel zin.