'Ikzelf stem al niet meer sinds ik in 1995 Nederland heb 
verlaten'.

Heeft u wel eens echt iets gehad aan gedachten uit een filosofisch werk?

Interessante vraag. Wat bedoelt u precies met ‘gehad’? Stel dat ik in een zelfhulpboek lees ‘wees positiever’ en ik denk, laat ik eens positiever worden, heb ik dan wat aan het zelf hulpboek gehad? Veel filosofische werken dwingen je tot nauwkeurig lezen en scherpen je denken, alleen al daarom heb ik er iets aan gehad, omdat je gedwongen wordt een poging te doen het werk te begrijpen.

Of filosofie werkelijk tot beter begrip leidt van de wereld, weet ik niet zeker. De betere filosofische werken doen dat vermoedelijk wel. Maar dat geldt uiteraard ook voor romans. U kunt zich ook afvragen, wat levert wiskundige kennis nou eigenlijk op? Je leert denken volgens bepaalde wetten, dat is al heel wat, je leert als het ware systematische denken. Impressionistisch denken kunnen we in principe allemaal, systematisch denken is stukken moeilijker.

Mag ik ook niet gaan stemmen bij de aanstaande verkiezingen of keurt u dit af?

Nee, hoor. Ikzelf stem al niet meer sinds ik in 1995 Nederland heb verlaten. Wim Kan, heerlijk dat ik die naam weer eens kan laten vallen, was ooit net zo beroemd en geestig als Micha Wertheim, en daarom mocht hij ergens in de jaren tachtig het Boekenweekgeschenk schrijven. In dat boekje onthult hij dat hij principieel niet stemt en dat sommige van zijn fans dat zo afkeurenswaardig vinden dat ze hem de vraag stellen: ‘Maar Wim, wat zou u doen als iedereen dat nou zou doen?’ Waarop Wim Kan antwoordt: ‘Dan zou ik tegen mijn vrouw zeggen, snel Corrie, laten we gaan stemmen, we hebben de macht.’ Ik citeer uit mijn hoofd, dus ik kan voor de exactheid van het citaat niet instaan.

Niet stemmen is een mensenrecht. Vergeet niet dat de grootste partij in veel gevallen die van de niet-stemmers is. Desinteresse voor de politiek is heel populair, al zou je dat verge
ten als je kranten leest en tv kijkt. Stem gerust niet. De verbeten idealist zal u aanklagen, maar dat kunt u ook als een compliment beschouwen.

Hoe rouw ik beter? Altijd is er wel iets en ik heb het gevoel dat ik na een sterfgeval niet even niks doe. Of heeft dat te maken met een soort schuld: ik leef zomaar door.

Rouwen is geen verplichting. Als u niet kunt of wilt rouwen, dan rouwt u niet. Iemand dwingen tot rouwen is wellicht net zo verwerpelijk als iemand dwingen tot seks. Ik zeg: beter rouwen is minder rouwen.

Wat doet een mensendokter wanneer deze zich met vrienden ontspant?

Mijn vriendin zou beweren dat ik geen vrienden heb. Mijn petekind zou beweren dat ik me ontspan door hem te plagen. Mijn moeder zou antwoorden dat ik me meer moet ontspannen. Enkele van mijn vrienden zouden antwoorden dat ik me ontspan door flauwe grappen te vertellen. Volgens mij is ontspanning spelen met overgave terwijl je berust in het feit dat je niet zult excelleren. Ik ontspan kortom door tafeltennis te spelen.

Heeft u een kapper in New York of een in Amsterdam?

Ah, Christian, mijn kapper in New York. Een knappe Fransman die weet hij hoe cliënten moet amuseren. Zijn cliënten bestaan over wegend uit oudere dames, dat zal u niet verbazen. Alleen al daarom weet hij overtuigend de illusie te scheppen dat zijn knipkunsten een uitzonderlijk hoge prijs waard zijn. Die illusie mag best beloond worden.

Borsthaar: laten staan of beter eraf?

Ik ga ervan uit dat u een man bent.
Wij leven in haarloze tijden, met uitzondering van het hoofdhaar. Of de baard bij mannen nog steeds in de mode is, zouden we aan mevrouw Edelkoort moeten vragen. Maar de vraag stellen, is hem beantwoorden. Het feit dat u serieus overweegt uw borsthaar te verwijderen, zou u moeten sterken in de mening dat het haar weg moet. U ziet uw eigen borst als een esthetisch object en u wilt dat anderen uw borst mooi vinden. Misschien heeft uw eigen vrouw wel eens gezegd: ‘Ik droom van een man zonder borsthaar.’ U verlangt ernaar dat ze van u droomt. Als dat verlangen bevredigd kan worden door uw borst te waxen, is dat een betrekkelijk geringe prijs.

Zou u de Palestijnse kwestie kunnen oplossen?

In theorie wel, maar in theorie kan bijna iedereen die oplossen. In de praktijk ligt het moeilijker, te veel mensen hebben belang bij het in stand houden van de kwestie.

Vragen voor Grunberg sturen naar demensendokter@vn.nl