Een vriendin van mij leest alleen klassiekers, want ‘die hebben hun kwaliteit bewezen’. Mij lijkt dat af en toe een contemporain werkje geen kwaad kan, al was het maar om wat voeling met de eigen tijd te houden. Hoe denkt u daarover? – Fiep de Waard, Baarn

Uw vriendin heeft niet per definitie ongelijk, al was het maar omdat de lezer altijd gelijk heeft. J.M. Coetzee schrijft in Wat is een klassieke roman: ‘Het is eerder zo dat datgene wat de ergste barbarij overleeft, en dat overleeft omdat generaties van mensen het zich niet kunnen permitteren om het los te laten en zich er daarom ten koste van alles aan vasthouden, het klassieke is.’ Maar hij voegt eraan toe dat het klassieke kritiek nodig heeft om te kunnen overleven.
Ik denk dat uw vriendin zichzelf tekort doet door zich te beperken tot wat zijn kwaliteit al bewezen zou hebben. Bovendien, waar legt zij de grens? De Tweede Wereldoorlog? De doden? Is Hermans klassiek?
Een te eenzijdig dieet is ook als het om literatuur gaat jammer. Ik heb niets tegen veganisten, maar de sympathiekste veganisten zondigen af en toe.

Ik heb last van jaloezie. De levens van anderen lijken me altijd sprankelender en spannender dan het mijne, maar als ik zelf iets spannends doe, valt me dat altijd een beetje tegen. Bovendien is het zo’n gedoe. Ik zou best vrede hebben met een middelmatig bestaan, als ik maar niet steeds zo jaloers was op dingen die ik uiteindelijk niet wil. Hoe kan ik vrede vinden in mijn eigen middelmatigheid?
– Herman V.

Wat is middelmatigheid? U lijkt te doelen op een bepaald soort burgerlijkheid. Je kunt tegen wil en dank de burgerlijkheid als levensdoel zien of benutten, ik geloof dat benutten het goede woord is, een vorm van noodzakelijke aanpassing.
Als u de behoefte hebt om iets uitzonderlijks te doen, moet u daar in stilte aan werken. Daarbij dient u wel te beseffen dat om te ontsnappen aan middelmatigheid u om te beginnen het mislukken dient te omhelzen. Alleen door steeds beter te mislukken kan men ontsnappen aan de middelmatigheid. Uw jaloezie lijkt me niet erg, die hebt u hard nodig om een einde te maken aan uw lethargie.

Mijn zoon van zes heeft de neiging zijn stem te verheffen als hem iets niet zint. Dat kan natuurlijk niet, en dat zeg ik hem ook, maar het blijkt een tamelijk onuitroeibare neiging. Verder is hij over het algemeen lief, behulpzaam en gezellig. Hoe kan ik iets doen aan dat geschreeuw?
– Elisa Gerink, Ommen

Van wie heeft hij dat? Schreeuwen ze in zijn klas? Schreeuwen zijn ouders? U hebt het kind al duidelijk gemaakt dat u zijn geschreeuw niet op prijs stelt, maar kennelijk is dat voor hem geen reden ermee te stoppen. De volgende keer dat hij schreeuwt, sluit u hem op in de badkamer of het toilet. Tot hij gekalmeerd is. Als hij moet huilen mag u hem troosten, zolang hij maar niet schreeuwt. Schreeuwt hij in restaurants en andere openbare gelegenheden, dan moet u hem niet opsluiten in het toilet. Ga met hem naar buiten en in dat geval kunt u hem vertellen: ‘Jij wilt mij kapot maken, geef het maar toe. Je wilt me dood maken, jij bent erger dan de taliban.’
Van een beetje emotionele chantage wordt een kind niet dommer en het is bovendien nuttig dat hij en passant iets kan opsteken van contemporaine geschiedenis. In mijn jeugd ben ik door mijn ouders geregeld met de Gestapo vergeleken en dat heeft me geen windeieren gelegd.

Wat is eigenlijk de zin van polemiek?
– Daan S.
Het scherpen van de gedachten van de ander. Het scherpen van de eigen gedachten. Friedrich Hebbel laat in zijn tragedie Judith Holofernes zeggen: ‘Had ik maar een vijand, eentje maar, die het waagde mij te weerstaan. Ik zou hem willen omhelzen.’

Vragen voor Grunberg sturen naar
demensendokter@vn.nl