Bureaucraten hebben de impliciete drang steeds meer regels en procedures op te leggen aan anderen. Adhocraten laten eenieder vrij naar eigen inzicht te leven. Per definitie bestaat er dus onevenwichtigheid tussen bureaucraten en adhocraten. Betekent dit niet dat de vrije mens op termijn als vanzelf procedureel criminaliseert? - Rob van den Berg, Cruquius

Ik vermoed dat u met 'adhocratie' libertinisme bedoelt of wellicht anarchisme. U zoekt de vijand deels op de verkeerde plaats. Een echtgenote of echtgenoot zal u meer beperkingen opleggen dan de overheid. Hoewel anarchisme kan omslaan in geweld zijn de meeste anarchisten het erover eens dat 'vrij naar eigen inzicht leven' enigszins aan banden moet worden gelegd, want misschien komen uw vrije inzichten er wel op neer dat u de buurvrouw in uw kelder mag opsluiten. Over vrijheid hebben diverse denkers geschreven; het staat u vrij zich daarin te verdiepen voor u uw toevlucht neemt tot de onderwereld.


Het valt mij op dat u in uw rubriek de namen van vragenstellers afwisselend wel en niet vermeldt. Zit daar iets achter? - Dick de Dobbelaar, Schiedam
P.S.: in dit kader schoot mij ineens een citaat van u te binnen: 'Als ik mijn mond opendoe komt er fictie uit.' Het zal toch niet…?

Dat zijn beslissingen van de eindredactie. Ik zal in elk geval bij hen erop aandringen dat uw naam wordt genoemd. Het citaat is ongeveer zo'n tien jaar oud. Intussen komt er ook veel non-fictie uit mijn mond. Dat moet een geruststelling zijn.


Ik weet weer niet waar ik op vakantie naartoe moet, heeft u een tip binnen Frankrijk of Noord-Spanje, Noord-Italië? - Wim B.

Noord-Italië. Triëst, vanwege Svevo. Belgirate, vanwege Stendhal. Bellagio, vanwege de milde decadentie. San Remo, vanwege het casino. Brunico, omdat u daar Duits kunt praten. Het Lido van Venetië, vanwege Mulisch. Rivarotta di Pasiano, vanwege Villa Luppis, een bijzonder aangenaam hotel.


Ik ken geen allochtonen, maar ben links, alleen heb ik sterk het gevoel dat ik een soort van positief racistisch ben: het zou me zo leuk lijken om Surinaamse vrienden te hebben, of een Turk om af en toe koffie mee te drinken. Ik merk zelfs dat ik mijn kinderen er toe aanzet om eens bij een allochtoon vriendje te gaan spelen. Is dit raar?

Welnee. Er bestaat ook filosemitisme en hoewel ik daar persoonlijk niet zo van houd, is er niets mis mee, zolang het maar niet omslaat in antisemitisme. U kunt advertenties plaatsen: 'Hoogopgeleide autochtoon zoekt laagopgeleide allochtoon om vrienden mee te worden. Extremisme geen bezwaar.' Of: 'Blanke vader zoekt Turkse vriend voor zijn blanke zoon.'

U zou kunnen overwegen een Marokkaanse minnares te nemen, niet om overspel te plegen maar om de gemeenschap binnen te dringen waar u zo graag bij wilt horen.


Bent u het ermee eens dat een echte man niet in een spijkerbroek loopt? (Ik zag trouwens een foto van uw vakantieproject en daar liep u op slippers: ik ben van mening dat een man zijn tenen niet in het openbaar behoort te tonen. Mag ik u adviseren bij dergelijke temperaturen, ook al is het op vakantie, espadrilles te dragen?) - Sander P.

Ik weet niet wat echte mannen zijn. Mijn onlangs overleden Duitse uitgever, Daniel Keel, droeg altijd een spijkerbroek. Ik waardeer de dichter Menno Wigman enorm, maar ik heb het idee dat hij zich standaard in bepaalde pakken laat fotograferen omdat hij meent dat die pakken bij een dichter horen. Liever een mooie spijkerbroek dan een lelijk pak zou ik zeggen. Wat u slippers noemt, noem ik sandalen. Aan espadrilles heb ik een hekel. En mijn tenen zijn een sieraad. Verder verwijs ik u naar mijn roman Huid en Haar, waarin een academicus altijd in korte broek loopt omdat hij meent dat autoriteit wordt afgedwongen door kennis en niet door kleding.