Afgelopen week ont­stond rumoer op internet over een foto van een jeugdige Geert Wilders in Israël met stoppelbaard en een bos bruine krullen. De foto stond al een tijdje online zonder dat het iemand opviel, als aankondiging van een documentaire over Wilders’ jeugdjaren. Tot GeenStijl het kiekje overnam, De Wereld Draait Door er vervolgens aandacht aan besteedde en er een kleine hype ontstond. Op websites vergeleken vrouwelijke fans Wilders zelfs met ‘pirate of the Caribbean’: Johnny Depp.

Maar wie maakte de foto’s van de jeugdige PVV-leider? Die vraag werd tot nu toe niet beantwoord. De maker is Erik Wetjens, een schoolvriend met wie Wilders samen naar Israël reisde. De twee kenden elkaar uit Venlo en besloten er na hun eindexamen op uit te trekken. Aanvankelijk was het reisdoel Australië, later besloten ze naar Israël te gaan omdat dat minder duur was. Het geld voor de reis verdienden ze in een augurkenfabriek vlak over de grens in Duitsland, vertelde Wilders in verschillende interviews.

Geert ging in het najaar van 1980 als eerste op pad. Erik volgde later, nadat Wilders werk en onderdak had gevonden in een Moshav, een Israëlische nederzetting op de Westelijke Jordaanoever. Deze Moshav, genaamd Tomer, lag diep in omstreden gebied, vlak bij de grens met Jordanië, en was omgeven door Palestijnse dorpen. Er waren veel spanningen tussen de Israëli’s en de Palestijnen die aanvallen uitvoerden vanuit Jordanië.

‘Ik herinner me dat ze ’s nachts mensen van de berg afknalden, nadat er magnesiumbommen werden gegooid, waardoor de hemel verlicht werd,’ aldus Wilders in zijn biografie Veel gekker kan het niet worden. ‘Ik heb daar geen trauma’s aan overgehouden. Sterker nog: het was eerder spannend om als tiener mee te maken.’

Het baasje
Twee tieners uit Venlo in een warzone. Het moet een grote stap zijn geweest van de slaperige provinciestad naar het kruitvat van de wereld.

Maar de jonge Geert en zijn vriend Erik maakten ook kennis met de prettige kanten van het Midden-Oosten. In interviews vertelde de PVV-leider dat hij destijds was getroffen door de vriendelijkheid en gastvrijheid van de Palestijnen. En dat is ook te zien op de foto’s die jeugdvriend Erik maakte: Geert met gehoofddoekte Palestijnen. Geert televisie kijkend met een geheel bedekte vrouw, kom daar tegenwoordig maar eens om. De kiekjes moeten zijn gemaakt in Fazael, een Palestijns dorp vlak naast de Moshav.

Op de foto’s blijkt weinig van de spannende momenten die Wilders zegt te hebben doorgemaakt. Het zijn vooral vakantiekiekjes: bij de piramides, tijdens een uitstapje naar Egypte, op het strand en tijdens feestjes in de Moshav. De twee Venlose jongens ogen heel verschillend. Erik de vlotte en aimabele van het stel, mét opgeknipte discocoup. Geert stuurs kijkend, matje in de nek.
Wat de foto’s niet vertellen, is dat er tussen Erik Wetjens en Geert Wilders al snel grote spanningen ontstonden. Dat blijkt uit nooit eerder gepubliceerde brieven die de eerstgenoemde aan zijn moeder schreef. Wetjens is twee jaar ouder, maar Wilders nam in Israël al snel de leidersrol. En dat begon steeds meer te wringen.

‘Het is me nog nooit overkomen, maar ik geloof dat ik hem echt begin te haten,’ schreef Erik na een verblijf van paar weken in de Moshav aan zijn moeder. ‘Wat hij zegt moet gebeuren. Het baasje kan van iemand anders niets verdragen. Ik vind hem af en toe enorm asociaal en egoïstisch en ik ben niet de enige. Het Israëlische meisje op onze kamer vraagt me wel eens waarom ik bepaalde dingen van hem neem. Hij is je vader niet, zegt ze. Ik antwoord haar dan dat ik dit alleen doe om herrie te voorkomen.’

Wilders, nu de alleenheerser van de PVV en wars van compromissen, was destijds blijkbaar ook al erg dominant, iemand die alles zelf in de hand wilde houden. Al snel bekoelde de vriendschap en kwam het zelfs tot een breuk, zo schreef Erik zijn moeder in dezelfde brief: ‘De eerste week met hem was leuk, maar vanaf toen ging het alleen maar slechter. Na tweeënhalve week heb ik hem, nadat we weer een grove woordenwisseling hadden gehad, gezegd dat ik alleen verder wilde gaan.’

Waarover die woordenwisselingen gingen, vermeldt de brief niet. Zeker is dat de wegen van de vrienden zich scheidden. Wilders wilde nog een paar maanden in Tomer blijven, Erik trok alleen verder door Israël.

Begin februari 1981, vlak voor carnaval, stond Erik bij zijn moeder voor de deur in Venlo. Hij besloot lang na thuiskomst te gaan te studeren, en meldde zich, geïnspireerd door zijn reis, aan bij de hogere hotelschool. Maar Erik zou zijn studie nooit afmaken. In 1982 kwam hij na een bezoek aan een voetbalwedstrijd bij een treinongeluk om het
leven.

Vriend van israël
De PVV-leider zelf is de ruzies met zijn jeugdvriend blijkbaar vergeten. Hij zegt er in zijn biografie en andere interviews in elk geval niets over. Zijn eerste bezoek aan Israël herinnert hij zich vooral als ‘spannend’ en ‘een belangrijke periode’, en vooral ook een tijd dat hij ‘achter het vrouwelijk schoon’ aan ging.

De tiener Wilders die zich tijdens zijn verblijf in de Moshav ‘niet zo voor politiek interesseerde’ is inmiddels uitgegroeid tot een onvoorwaardelijke ‘vriend van Israël’. Hij ziet het land als een voorpost van de westerse beschaving en is van mening dat West-Europa net als Israël wordt bedreigd door de intolerante islam en haar ‘islam-kolonisten’. Bij de laatste Israëlische verkiezingen sprak hij zijn steun uit voor de National Union, de kolonistenpartij van Aryeh Eldad die tegen de vorming van een Palestijnse staat op de Westbank of de Gazastrook is. In mei 2008 bracht Wilders, omgeven door veiligheidsmensen, tijdens een sentimental journey een bezoek aan de Moshav waar hij als tiener een half jaar woonde.

Freelance journalist Marco de Vries werkt aan een documentaire over de jonge jaren van Geert Wilders.