Het onderwerp leek bedolven onder de kredietcrisis, maar dit weekend maakte het weer een onvoorziene comeback: het Irak-onderzoek.

In het radioprogramma Argos ‘onthulde’ PvdA-senator Klaas de Vries dat partijleider Wouter Bos tijdens de kabinetsformatie de eis voor zo’n onderzoek vrijwel meteen heeft laten vallen. Hij zou ‘gewoon als een gegeven’ hebben ‘aangenomen’ dat Balkenende het niet wilde.

Bos sprak De Vries direct tegen. Volgens zijn woordvoerder was de zaak in Beetsterzwaag ‘juist een van de belangrijkste strijdpunten’. Ook informateur Herman Wijffels heeft gezegd dat er over Irak een ‘stevig debat’ is gevoerd.

Wie van de drie liegt er nou?

Bos? Misschien. Als De Vries gelijk heeft, zou hij dat natuurlijk nooit en te nimmer toegeven. Wijffels? Lijkt me niet. De man staat bekend als bijzonder integer en fair – voor zo ver mogelijk in de politiek. Wat voor belang zou hij er als informateur bij hebben om kletsverhalen te verspreiden over de onderhandelingen?

En De Vries? Het kan zijn dat de PvdA-senator nog door iets anders gedreven wordt dan een hartstochtelijk democratisch verlangen om de waarheid over Irak boven tafel te krijgen. En dat is weerzin tegen Wouter Bos.

De Vries heeft er nooit een geheim van gemaakt dat hij Bos niet zit zitten. Tijdens zijn laatste jaren als Kamerlid was zijn verhouding met de partijleider ijzig.
Na zijn vertrek uit de Kamer heeft De Vries zich regelmatig kritisch over Bos uitgelaten. Bijvoorbeeld in een reconstructie van de mislukte verkiezingscampagne van 2006 in Vrij Nederland. En bij de presentatie van het boek ‘Van Drees tot Bos’ van PvdA-ideoloog Arie van der Zwan. Toen zei De Vries over Bos: "Leiderschap zat je vroeg in je vezels, je bloed."

Dat was een half jaar geleden, toen Bos nog stevig in de put zat. Inmiddels vergaat het de partijleider een stuk beter – met dank aan de kredietcrisis. Hij heeft zich onlangs zelfs tot minstens 2015 aan de sociaal-democratische zaak gecommitteerd.

En dan is het Irak-onderzoek natuurlijk een hele fijne stok om mee te slaan.

Thijs Niemantsverdriet