De Amsterdamse advocaat Henk Brink beschuldigt een officier en een rechter-commissaris van valsheid in geschrifte.

Het was al diep in de nacht van 9 op 10 februari toen de quick response unit van de Amsterdamse politie de exotische vondst deed. In een kast van een woning aan de Hendrik de Bruynstraat lagen pakketjes met een 'kleiachtige substantie'. Later bleek het te gaan om 4 kilo van de springstof PET (Plastchini Explosiv Tentritcki), een soort semtex-variant uit het voormalige Joegoslavië.

Als verdachte had de recherche de 29-jarige Kroaat Dejan J. in beeld. De politie hield Dejan al een tijdje in de gaten, onder andere door zijn telefoon af te luisteren. Maar de zaak kwam in een voor de politie onwelgevallige stroomversnelling toen de Kroaat werd ontvoerd. Blijkbaar hadden rivaliserende criminelen het op hem voorzien. Ze lieten ene Sasha, een kennis van Dejan, weten honderdduizend euro losgeld te eisen.

De politie, die meeluisterde, volgde Sasha naar een huis in Amstelveen. De rechercheurs besloten hem daar aan te houden. Binnen troffen ze ook Ana, de 24-jarige vrouw van Dejan. Op haar aanwijzingen ging de recherche naar de woning van het echtpaar aan de De Bruynstraat. Daar vond de politie 's nachts om half vier de vier kilo explosieven. In de luiertas van Ana en Dejan - ze hebben een zoon van ruim een jaar - zaten ook nog eens negentien slaghoedjes, bedoeld om de springstof te ontsteken. Ongeveer gelijktijdig met de wapenvondst kwamen de opsporingsinstanties erachter waar Dejan werd vastgehouden. Hij werd bevrijd en samen met zijn ontvoerders gearresteerd.

Vorige week stonden ze allemaal voor de rechter: drie mannen wegens ontvoering, en slachtoffer Dejan die op zijn beurt wordt verdacht van onder meer 'illegale invoer van wapens' en 'voorbereidingen voor een terroristische aanslag'. Hij had in een eerder verhoor laten doorschemeren 'slechts een loopjongen' te zijn. De springstof zou bedoeld zijn voor IRA-aanhangers.

Maar daar ging het vorige week dinsdag niet over. Bij het begin van de pro forma-zaak kwam Dejans advocaat Henk Brink met een verrassing. Hij vroeg de rechters om het openbaar ministerie niet-ontvankelijk te verklaren. Volgens de raadsman beschikte officier van justitie Hetty Hoekstra, die de huiszoeking leidde, niet over de juiste papieren. Dat maakt volgens Brink het bewijs onrechtmatig. Daarenboven meent Brink dat de officier van justitie en de verantwoordelijke rechter-commissaris Hans Helmonds achteraf hebben geprobeerd de doorzoeking te rechtvaardigen. Daarvoor hebben ze valse processen-verbaal opgemaakt, aldus de advocaat.

Het zijn zware beschuldigingen. Volgende maand worden zowel officier van justitie Hoekstra als rechter-commissaris Helmonds op verzoek van de advocaat over deze kwestie gehoord bij een andere rechter-commissaris. Brink zegt zijn verhaal te kunnen staven met stukken uit het dossier.

Het gaat daarbij onder andere om de machtiging voor de huiszoeking. Een officier van justitie hoort schriftelijk of mondeling toestemming te hebben van de rechter-commissaris voorafgaand aan de doorzoeking. Daarbij is een van de vereisten dat het exacte adres van het te doorzoeken pand wordt genoemd. Op zijn minst vreemd is dat de politieman die op 10 februari proces-verbaal opmaakte van de huiszoeking, schrijft dat de officier van justitie 'gemandateerd' was door rechter-commissaris Helmonds. Maar officier Hoekstra zegt in haar eigen proces-verbaal dat ze tegenover Helmonds niet 'expliciet' het adres heeft genoemd. Ook zit er in het dossier een stuk dat stelt dat er op 9 februari een mondeling verzoek is gedaan bij de rechter-commissaris om de Amsterdamse woning te doorzoeken. 'Maar dat kan helemaal niet. Op die datum was dat adres nog niet eens bekend bij de politie,' zegt advocaat Brink. 'Weet je hoe het is gegaan? De officier heeft die nacht gemeend dat ze een blanco volmacht had, maar zoiets bestaat helemaal niet. Achteraf heeft ze haar fout ontdekt.'

Volgens de advocaat hebben officier en rechter-commissaris toen besloten om die fout te verhullen. 'Een doodzonde in het strafrecht. Ze hadden hun misstap moeten erkennen en het oordeel daarover aan de rechters moeten overlaten. Ze hebben de rechtbank misleid met een lepe constructie achteraf. Dit is valsheid in geschrifte.'

Als verweer stelde het OM vorige week dinsdag dat op grond van de Wet Wapens en Munitie het zo kan zijn dat een officier van justitie 'wegens dringende noodzakelijkheid' zonder de specifieke toestemming van een rechter-commissaris toch een woning kan binnengaan. Volgens Brink is dat een onterecht excuus, omdat officier Hoekstra zich voorafgaande aan de doorzoeking niet heeft beroepen op die bevoegdheid. 'Tot aan de zitting werd daar sowieso niet over gerept. Sterker nog: officier van justitie en rechter-commissaris kwamen met stukken waaruit moest blijken dat wél voorafgaand aan de doorzoeking de juiste weg bewandeld was en de vereiste machtiging was afgegeven.' De rechtbank wilde vorige week niet vooruitlopen op de verhoren van Hoekstra en Helmonds en verwierp vooralsnog het verzoek van de raadsman om niet-ontvankelijkheid van het OM.