Deze week werden vijftien zogenaamde kluisverklaringen toegevoegd aan het dossier tegen Willem Holleeder en zijn medeverdachten. Ze zijn in de periode september 2004 - oktober 2006 afgelegd door Endstra’s oud-adviseur, de ex-advocaat Bram Zeegers (1949). Zeegers gaf onlangs toestemming om de verklaringen uit de kluis te halen en te gebruiken als bewijsmateriaal.

Vrij Nederland las de verklaringen. Een aantal zaken vallen op. Allereerst is er weinig nieuw direct bewijs voor de verdenkingen jegens Holleeder. Ook Zeegers heeft net als veel andere getuigen vooral van Willem Endstra gehoord dat deze werd bedreigd en afgeperst door Holleeder cum suis.

Zeegers ging het laatste jaar voor Endstra’s dood intensief om met de vastgoedman. Daardoor is hij op de hoogte van veel details. Zeker is dat Endstra flink in de knel zat. Volgens Zeegers zo sterk dat hij er twintig miljoen euro voor over had om zijn kwelgeest uit de weg te laten ruimen, aldus de ex-advocaat.

Melkkoe
De eerste verklaring legt Zeegers af op 12 september 2004, de laatste op 8 november 2006. Zeegers heeft via zijn advocaat Jurjen Pen contact gezocht met justitie. Met de politie wil hij niet praten, want daar had hij geen vertrouwen in. Hij was bang dat de gesprekken zouden uitlekken. Na de moord op Endstra was Zeegers ook al gehoord door de recherche. In dat gesprek had hij gezegd: ‘Een melkkoe die geen melk meer geeft, gaat naar de slacht.’ De advocaat schrok zich een ongeluk toen hij die letterlijke uitspraak kort daarop in de krant terugzag. Zeegers in zijn verklaring: ‘Wim heeft mij wel verteld dat er faxen van het hoofdbureau laat in de avond (rond 23.30/24.00 uur) werden verstuurd aan John van den Heuvel privé.’

Pizzabakker
De paranoia is behoorlijk aanwezig bij Endstra en Zeegers. Als ze elkaar ontmoeten, halen ze de batterijen uit hun telefoons. Ze zijn bang te worden afgeluisterd, door Holleeder, die door de kantoormedewerkers van Endstra ‘de pizzabakker’ werd genoemd, omdat hij altijd op z’n scooter langskwam. Als op een gegeven moment Endstra onverwacht in Dubai zit, wordt hij gebeld door Holleeder. Zeegers: ‘Willem Holleeder wist Willem Endstra altijd te vinden.’ En dat alles in het kader van ‘protectie’. Holleeder had volgens Zeegers tegen Endstra gezegd: ‘Met mij als vriend hoef je voor niemand bang te zijn, behalve voor mij. [...] Holleeder heeft zo’n driehonderd man ter beschikking. Dat heeft Endstra verteld.’

Kogelvrije vesten
Endstra zat zo in z’n piepzak, dat hij rigoureuze maatregelen voorstelde aan Zeegers. In april 2003 vroeg de gekwelde ondernemer zijn juridisch adviseur hoe hij Holleeder het best kon laten doodschieten. Endstra had er wel twaalf miljoen euro voor over. In een latere verklaring van Zeegers is dat twintig miljoen geworden. Zeegers praat het Endstra uit z’n hoofd en werpt zich daarna op als diens persoonlijke beschermer.‘In december 2003 ben ik naar het bedrijf Body Armour in Schiedam gegaan voor kogelvrije vesten.’

De meest harde uitspraak van Zeegers gaat over een ‘verlanglijstje’ dat Endstra hem in maart 2003 toont. Het is van de organisatie van Holleeder. Endstra moet nog zestig miljoen betalen, waarvan vijftien miljoen in april 2003, zegt hij tegen Zeegers. ‘De opstelling (van het briefje) was van een deskundige’, verklaart Zeegers later bij justitie. ‘Bedrijfsonderdelen van Willem Endstra werden als zekerheid voor de afpersingsgelden geëist.’ Bestaat het papiertje nog, willen de officieren van justitie weten. Zeegers: ‘Het papier is waarschijnlijk door Wim vernietigd: die had alles in zijn hoofd.’

Kurhaus
Saillant is de rol van Johnny Mieremet in de verklaringen van Zeegers. Over de in 2005 vermoorde topcrimineel heeft de ex-advocaat nog de meeste details. Zeegers gaat op gegeven moment samen met Endstra naar Limburg. Daar ontmoeten ze André Beckers, de advocaat van Mieremet. ‘We praatten eerst wat over het Mohammedanisme, waarvan Beckers een studie had gemaakt.’ Beckers had vervolgens gezegd: ‘“En hoe zit het met het Kurhaus?” [...] Beckers zei dat zijn cliënt een verpanding zou krijgen van de aandelen van één van de maatschappijen van de Marina in IJmuiden, waarschijnlijk Seaport Marina Holding. Daarin waren op dat moment de aandelen van het Kurhaus ondergebracht. [...] Ik begreep uit de vraag van Beckers dat Wim zijn aandeel in het Kurhaus aan Mieremet had verpand of toegezegd tot zekerheid.’

Na de ontmoeting bij Beckers gaan Zeegers en Endstra naar een Italiaans restaurant. 'Ik overhandigde Wim in dat restaurant ene handgeschreven brief over onze financiële relatie en zijn toezeggingen aan mij. [...] Wim las mijn brief onbewogen, keek mij aan, vertrok zijn mond even met een gebaar van “het moet maar" en tekende voor akkoord. [...] Het was een zware dag voor Wim geweest. Op één dag was Wim door Holleeder en Mieremet afgeperst.’

Endstra was in de problemen geraakt door de uitspraken van John Mieremet in de Telegraaf, september 2002. Daarin had de crimineel Endstra de ‘bank van de onderwereld’ genoemd. Na die publicatie sloten Endstra en Mieremet in het geheim een deal over nog te betalen gelden. Ook besprak Endstra zijn problemen met Bram Zeegers. ‘Wim en ik wilden de geloofwaardigheid van Miemeret onderuit halen [...] Hij zei dat hij had geregeld dat Mieremet betaald zou krijgen, en dat Mieremet in een psychiatrische kliniek zou worden opgenomen, zodat er een medische verklaring kon komen dat Mieremet overspannen was geweest. Met die verklaringen zouden wij dan een procedure beginnen tegen de Telegraaf en Mieremet. Mieremet zou in die procedure verstek laten gaan en een eventueel vonnis tegen hem zou niet ten uitvoer worden gelegd.’ Uiteindelijk is er via Mieremets advocaat André Beckers een verklaring gekomen dat Mieremet overspannen was, aldus Zeegers.

Colombianen
Ook al ziet Zeegers zijn vriend Willem Endstra lijden, toch is hij ook niet altijd overtuigd van diens eerlijkheid. Hij zegt bij justitie dat Endstra heel goed kon liegen. ‘Hij gebruikte dat functioneel, bijvoorbeeld om zijn vrouwen uit elkaar te houden, of om te verhullen dat hij contacten had in het criminele milieu.’

Tenslotte vertelt de oud-adviseur over Endstra’s contacten met andere onderwereldfiguren. Zo kennen Endstra en Mink Kok elkaar al heel lang, zegt Zeegers.

Holleeder zou tegen Endstra hebben gezegd dat de vriendin van Mink uit een huis van Endstra moest, en dat Kok zou worden doodgeschoten als hij vrij zou komen. Ook komt een lening van Colombianen aan Endstra ter sprake. De vastgoedman zou 3 miljoen euro hebben geleend van de Zuid-Amerikanen. In dat verband zegt Zeegers: ‘Verder had Wim mij in het voorjaar van 2004 verteld dat "ze” hem hadden gevraagd om drugsvluchten (cocaïne) op vliegveld Niederrhein te mogen uitvoeren. Met “ze” bedoelde Wim altijd de groep Holleeder.’

Endstra had volgens Zeegers heel andere plannen met het vliegveld. Hij wilde het gebruiken voor vakantie- en vrachtvluchten. En er was nog een ander wild plan: ‘Wim zag voor zich dat de basis zou worden omgevormd tot een soort opvangcentrum voor asielzoekers.’
Het blijft niet bij vliegvelden en Colombianen. In 2001 wordt Zeegers ook geconfronteerd met de nasleep van de liquidatie op de gebroeders Driesen uit Breda. Endstra was in de jaren ervoor volop in zaken met deze dubieuze vastgoedhandelaren. Toen ze waren doodgeschoten, vroeg Endstra aan Zeegers of deze de bv’s wilde overnemen. ‘Want Wim werd afgeperst, in verband met de moord op de Driesens. De Driesens hadden enorm met die bv’s zitten rotzooien. Met name door verkeerde contacten.’ Die contacten zouden Endstra zelfs willen vermoorden.

In het verhaal van Zeegers komt Endstra vooral naar voren als de zakenman met volop dubieuze contacten. Om die te verhullen, maakte gebruik van katvangers als deze ex-advocaat. Daarmee zijn de vijftien kluisverklaringen van Zeegers niet alleen positief voor het openbaar ministerie. Ook de verdediging zal er uit kunnen putten om zo Endstra verder in een negatief daglicht te stellen. Wat te denken van uitspraken als: ‘Wim vertelde mij dat hij een uistekende bankrelatie had in Rusland, en dat hij wel eens geld van een crimineel had doorgesluisd naar Rusland. [...] Hij sprak ook wel eens over een bankrelatie in Nigeria. Daar kon hij altijd stortings- of opnamebewijzen van krijgen.’