De Maarssense ex-VVD-politicus Sjoerd Swane had een miljoenenschuld bij Jan-Dirk Paarlberg. Om die te vereffenen maakten ze een deal met een vals notarieel stuk, zegt het openbaar ministerie. Vandaag, 27 april, mag de verdachte het uitleggen aan de rechter.

Swane: ‘Heeft u lekker gegeten?’
Rechercheurs: ‘We hebben vis gegeten. We zijn in Den Helder dus we vonden dat we... Het was echt lekker.’
Swane: ‘U heeft groot gelijk. Dat mag ook wel, enige aangenaamheid mag ook...’
Rechercheurs: ‘Ja, in het leven. Ja, precies, dat moet je ook niet schuwen.’
Swane: ‘Dat misgun ik niemand hoor.’

Zo gemoedelijk begint het gesprek tussen de FIOD-rechercheurs en Sjoerd Swane op 17 januari 2007. De politicus annex zakenman is een dag eerder gearresteerd en heeft een nacht doorgebracht op het hoofdbureau van politie in de marinestad.

Hij wordt verdacht van valsheid in geschrifte. De rechercheurs hebben bovenstaande dialoog uitgewerkt ‘ter illustratie van het intermenselijke contact tussen de verbalisanten enerzijds en de heer Swane anderzijds’.

Daarna wordt het een stuk minder gezellig. Swane zit onder meer vast omdat hij op 2 oktober 2001 een valse notariële akte zou hebben laten opmaken. Op die dag verkocht de Maarssense politicus zijn aandelen in het bedrijf Tout Frais BV voor 546.500 gulden aan Jan-Dirk Paarlberg. Volgens het openbaar ministerie waren de aandelen echter twee miljoen gulden waard en hebben de zakenrelaties moedwillig de prijs verlaagd om zo de fiscale consequenties voor Swane te verzachten.

De FIOD-mensen houden de verdachte een brief voor die hij aan Paarlberg heeft geschreven. Daar staat: ‘In de huidige situatie zullen mijn aandelen Tout Frais voor 2 miljoen aan jou worden verkocht onder gelijktijdige verrekening van een gedeelte van de openstaande schuld. [...] Zulks betekent dat ik op een fiscale claim op mijn in privé van 25 procent volgt. Een extra last van 500.000 privé. Naast de andere tegenslagen uit het verleden.’

Om die claim te voorkomen, is de koopsom van de aandelen kunstmatig laag gehouden, meent justitie. Als Swane de brief en andere verdenkingen worden voorgehouden, verschiet hij van kleur.
Rechercheur: ‘Uw reactie?’
Swane: ‘Deugt niet’
Rechercheur: ‘Deugt niet. Daar zijn we het over eens denk ik, hè.’

Swane maakt een begin met een uitleg, maar het blijft onduidelijk. Hij zegt dat hij met de ene BV geld heeft geleend uit een andere BV en daardoor in de problemen is gekomen. Uiteindelijk wil Swane zijn eigen verklaringen niet ondertekenen. Hij geeft een omineuze verklaring. ‘Tot op de dag van vandaag is het zo hè, dat als Paarlberg (opmerking verbalisant: Swane blies in zijn handpalm) doet, dan valt Swane dus om. Want er is nog steeds een vordering van Paarlberg. Er is maar steeds afgelost, afgelost, afgelost. Maar er zit dus nog steeds een vordering. Dus ik ga dan niet zeggen van eh nou ga ik eens even roepen hoe het allemaal echt zat.’

Als de FIOD-rechercheurs Swane op de man af vragen of hij de brief heeft geschreven om zo een fiscale claim te beperken, zegt de verdachte: ‘Dat heeft meegespeeld. Laat ik het daar op houden.’ Daarop zien de verbalisanten tranen in zijn ogen.
Rechercheur: ‘Meneer Swane, er knapt iets bij u volgens mij.’
Swane (zacht): ‘Nee hoor.’ (na vijf seconden) ‘Gedane zaken nemen geen keer.’

Deze prikkelende, maar tegelijkertijd vage ondervraging van de ex-VVD-politicus is onderdeel van de huidige dossier tegen Jan-Dirk Paarlberg. De twee hoofdrolspelers kennen elkaar uit Maarssen, waar Paarlberg kantoor houdt op zijn kasteel Bolenstein en waar Swane jarenlang een prominente rol speelde in de plaatselijke gemeentepolitiek.

Rond de liberaal hing al geruime tijd de geur van belangenverstrengeling. Hij zou meerdere keren met vastgoedrelaties gemene zaak hebben gemaakt om er projecten door te drukken. Swane is onlangs opnieuw opgeroepen voor verhoor, nu om voor de rechtbank in Haarlem zijn verhaal te doen in het Paarlberg-proces. Tot op heden is de zakenman-politicus echter onvindbaar gebleven.

Paarlberg zelf heeft eerder bij de rechter-commissaris een verklaring afgelegd over de aandelen Tout Frais. Het klopt volgens de verdachte zakenman dat Swane een schuld van drie miljoen gulden bij hem had en daarom akkoord ging met de aankoop. ‘Ik wilde die aandelen wel zodat ik iets in handen had.’

Maar volgens Paarlberg klopt het niet dat hij op voorhand wist dat de waardepapieren veel meer waard waren dan de ruim vijfhonderdduizend gulden die hij er voor betaalde. De brief die Swane daarover stuurde met het bedrag van twee miljoen gulden kan Paarlberg zich niet herinneren. ‘Er zijn wel meer brieven waarvan ik niet meer weet of ik ze jaren geleden heb gelezen. Ik kan me ook niet herinneren of Swane dit voorstel op een andere wijze aan mij kenbaar heeft gemaakt.’

Lees alles over de zaak Paarlberg in het Paarlberg-dossier.