‘Het is,’ vertelt Wilders, ‘hartverwarmend.’ Nee, natuurlijk is de ontvangst in Californië niet beter dan in Nederland. ‘Ik ben tenslotte een Nederlandse politicus.’ Maar het is wel anders. ‘Hier zie je de Amerikaanse grassroots (activisme vanuit de basis, FV) in actie en dat is bijzonder om mee te maken.’ Dat zijn boodschap over de islamisering van Europa in het algemeen en Nederland in het bijzonder internationaal aanslaat, vindt hij ‘fantastisch’. ‘Het is hard nodig dat ons verhaal uit de lokale omstandigheden breekt en dat zie ik nu gebeuren. Ik krijg uit de hele wereld uitnodigingen om mijn verhaal te houden, tot aan Australië toe.’

Vier uitstapjes over de oceaan binnen een tijdsbestek van vier maanden is zelfs voor een mediaster indrukwekkend, laat staan voor een parlementariër uit Nederland. Dit vierde bezoek was vorig jaar oktober al aangekondigd. Wilders zou de vrijheidsprijs ontvangen van de American Freedom Alliance. Helemaal correct was dat niet. Wilders werd zondag gehuldigd als een gewetensheld, een hero of conscience. En de ‘prijs’ bestond uit een gegraveerde glazen plaquette – leuk voor in de boekenkast. Niettemin, het woord ‘vrijheid’ viel vaak en vurig. Toepasselijk, want het diner waaraan zo’n driehonderd meest Joodse Californiërs aanzaten, vond plaats in The Reagan Library.

Jammer dat Wilders zo krap in zijn tijd zat dat hij de rondleiding door het museum – alsook de receptie – miste, want dan had hij ongetwijfeld zijn toespraak beter afgestemd op de locatie. Dit is de plek waar Reagan geëerd wordt als de man die de wereld bevrijdde van het juk van het communisme. Zijn beroemde toespraak in Berlijn, waarin hij Gorbatsjov uitdaagde met de woorden ‘mister Gorbachov tear down this wall’, wordt er eindeloos vertoond. En Wilders had andere vergelijkingen kunnen trekken. Zoals Reagan als enige het gevaar van het Sovjet-communisme onderkende, had Wilders zijn waarschuwing voor het gevaar van de islam in een historisch profetische context kunnen plaatsen. En hij had Reagan nog dichter naar zich toe kunnen trekken door erop te wijzen dat Reagan met zijn evil empire-praat ook voor ‘extremist’ was uitgemaakt.

Een gemiste kans. Wilders buitte de locatie niet optimaal uit, het bleef bij een opmerking dat Reagan ‘mijn held’ is. Verder was zijn toespraak in Californië vrijwel identiek aan zijn eerdere speeches in Amerika, tot het grapje over de Amerikaanse douane die zo aardig was om hem binnen te laten, toe.

Wel werd duidelijk welke functie Wilders voor Amerikanen vervult. De avond in de Reagan-bibliotheek werd gekenmerkt door een amorfe apocalyptische sfeer: het idee dat het einde van de wereld nadert omdat de islam de wereld verovert en slechts een kleine groep gelovigen de ware (kwade) aard van de islam onderkent. Tijdens het diner werden videoclips vertoond van eerdere conferenties die AFA had georganiseerd. Eindtijdvoorspellingen domineerden met kreten als ‘voordat het te laat is’ en ‘onze vrijheid zal verloren gaan’.

Daniel Pipes (oprichter en hoofd van het Middle East Forum (MEF), een denktank in Philadelphia) schatte dat het vrije Westen nog tien jaar had om het tij van de islamisering te keren. ‘Wilders geeft dergelijke gevoelens een gezicht, hij wint er geen doekjes om, zegt dat er maatregelen moeten worden genomen en wijst de weg. Waar andere sprekers om de hete brei heen draaiden, durfde Wilders tegen alle politieke correctheid in, gewoon te zeggen dat moslims de toegang tot het vrije Westen moet worden geweigerd, dat islamitische scholen gesloten moeten worden, dat er geen moskee meer gebouwd mag worden en dat moslims die niet willen integreren, eruit gedonderd moeten worden.’

Hussein Obama
Mijn tafelgenote, een zangeres die de avond opende met het volkslied, reageerde enthousiast op Wilders’ toespraak. Ze wist alles over ‘Eurabia’ en was een fervent lezer van de Amerikaanse blogs die ik de afgelopen weken in mijn research naar Wilders’ Amerikaanse supporters had gelezen. Niemand die haar zoveel angst inboezemt als haar eigen president: Barack Hussein Obama – ze legde de nadruk op zijn middelste naam – de man die het vrije Westen uitlevert aan de islam.

In dit gezelschap is Wilders de man die de troepen aanvuurt. Hij roept hen op tot actie, moedigt hen aan het gevecht met islam aan te gaan. En hij geeft hen hoop dat het ook anders kan, dat de islamisering bestreden kan worden mits de juiste leiders de macht in handen hebben. ‘We hebben meer Churchills en Reagans nodig,’ zei Wilders. En natuurlijk meer ‘Wilders’. Dat was wel een lichtpuntje. ‘Ik behoor me bescheiden op te stellen,’ zei Wilders, ‘maar u ziet wellicht nu de volgende minister-president van Nederland.’ De zaal reageerde met daverend applaus.

Verwachtingen waarmaken
Wat niet aan de orde kwam, was de fondsenwerving. Avi Davis, directeur en oprichter
van de American Freedom Alliance (AFA) die Wilders huldigde, had mij eerder al verteld dat AFA geen fondsen werft voor Wilders’ rechtszaak. ‘Individuele supporters kunnen dat natuurlijk wel doen.’ Op zaterdag was er een besloten diner voor Wilders. Of hem dat donors heeft opgeleverd, is dus niet bekend. Wilders ontkende dat hij nu in Californië geld inzamelt, hoewel hij dat eerder wel heeft gedaan. ‘Er zijn organisaties in Amerika die dat doen,’ vertelde hij terwijl hij voor de fotograaf poseerde met gasten die hem enthousiast bedankten voor zijn werk. ‘Maar dat geld gaat niet naar mij. Ik zie daar persoonlijk geen cent van.’

Hoe de relatie van Wilders met de rechtse anti-islambeweging in Amerika zich verder zal ontwikkelen, is onduidelijk. Hij heeft het inmiddels gepresteerd om voor alle prominente organisaties zijn verhaal te doen. Als het snoepje van de week is hij inmiddels opgesoupeerd. Zijn boude taal, gekoppeld aan een concrete agenda, kan ook niet eindeloos worden herhaald in dezelfde kringen. Hij heeft nu een verwachting gecreëerd die hij zal moeten waarmaken. Zelf twijfelt Wilders niet aan de goede uitkomst. Maar het politieke discours in Amerika vreet mensen op en spuugt ze uit. Het is onderhevig aan het 
moment van de dag. Nu kon Wilders zijn Fitna nog tonen in de Reagan Library. Duidelijk is dat hij snel met iets nieuws zal moeten komen om de aandacht te blijven trekken en invitaties te laten komen. Nou ja, als Amerika niet meer in hem is geïnteresseerd, is er altijd nog... Australië.