In 2003 begon de Sudanese regering met de etnische zuivering van Darfur. Miljoenen sloegen op de vlucht, honderdduizenden kwamen om het leven. Bijna drie miljoen Darfuri's wonen op elkaar gepakt in vluchtelingenkampen, waar internationale hulporganisaties ze in leven houden. Die organisaties moeten nu vertrekken, als represaille voor de aanklacht wegens oorlogsmisdaden tegen president Omar al-Bashir door het Internationale Strafhof in den Haag.

In totaal moeten 6500 medewerkers van veertien organisaties stoppen met hun werk. Het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties heeft laten weten dat het vijfendertig procent van zijn distributiecapaciteit heeft verloren nu partners als Care en Save the Children hun kantoren hebben moeten sluiten. Dit betekent dat er geen voedsel meer kan worden uitgedeeld. De VN schatten dat de komende tijd meer dan een miljoen mensen zonder eten of schoon water komen te zitten. Een hongersnood dreigt.

NCRV-presentator Aart Zeeman kon de moordpartijen in de Soedanese regio Darfur vorig jaar niet langer aanzien. Hij moest iets doen en begon samen met Tineke Ceelen van Stichting Vluchteling een project onder de noemer ‘Tot zover Dar­fur’. Radio­stations, tele­visieprogramma’s, kranten en tijdschriften besteedden in november vorig jaar extra aandacht aan het conflict, waarbij honderdduizenden mensen de dood vonden en miljoenen anderen werden verdreven. Ook Vrij Neder­land publiceerde in die week een Darfur-special.

Hoogtepunten van de actie waren een slecht bekeken televisieavond en een bijeenkomst in Amster­dam waar ministers Bert Koenders en Maxime Verha­gen maar net boven roezemoezende bezoekers aan de bar uitkwamen.

De oorlog heeft El Fasher zichtbaar goed gedaan. Kon ik zes jaar geleden kiezen uit een gammel vliegtuig en een vrachtwagen om in de hoofdstad van Noord-Darfur te komen, nu somde een reisagent in Khartoem geroutineerd alle maatschappijen op die dagelijks op het stadje vliegen. Er is meer veranderd. Gladde banen asfalt, een stroom Toyota Land Cruisers en minitaxi's, overal huizen in aanbouw. In het centrum van de stad is een pizzabakker voor buitenlandse hulpverleners en VN-soldaten, die als spreeuwen over het stadje zijn uitgezwermd. En het ziekenhuis waar voor de oorlog nog geen injectienaald te vinden was, is zo goed uitgerust dat medische studenten er stage lopen.

'Je kunt best naar Darfur komen,' had woestijngids Yussuf Gamaa (58) laatst door de telefoon gezegd. Ik kende Yussuf goed; we hadden Noord-Darfur verschillende keren per kameel doorkruist tot de oorlog het reizen vanaf 2003 onmogelijk maakte. Yussuf had mensen zien doodgaan, had kamelen verloren tijdens een ernstige droogte en had stammenoorlogen meegemaakt. Op een leugen had ik hem nooit betrapt. Zelfs zijn sterkste verhalen bleken waar te zijn, maar nu leek hij te overdrijven. Hoe kon het rustig zijn in het door oorlog geteisterde Darfur? 'De zware gevechten in het noorden zijn allang voorbij,' zei Yussuf, alsof hij tegen een onwetend kind sprak. De situatie was overzichtelijk. Dorpelingen waren vermoord, verjaagd of hadden een regeling getroffen met krijgsheren. Administratieve centra waren in handen van de regering. Rebellen en milities waren de baas op het platteland.