‘Zullen we een YY-tje pakken?’ luidt de vraag aan Eric Peute. Het is zomer 2004 en de Haagse ondernemer drinkt in het Amster­damse café De Pilsvogel een biertje met twee zakenrelaties. Peute, vooral bekend als de ex-minnaar van tv-diva Patty Brard, omarmt het voorstel. Het drietal vertrekt daarop spoorslags naar Yab Yum, ‘the most exclusive and pleasant men’s club in the world’, zoals het luxebordeel zichzelf graag afficheert.

‘Het zal een uur of negen zijn geweest. Ik zie links Willem Holleeder zitten aan de bar, samen met een man waarvan ik dacht dat het de eigenaar was of de bedrijfsleider,’ vertelt Peute drie weken later aan twee Amster­damse rechercheurs. ‘Ik begroette Willem, gaf hem een hand en hij vroeg of ik iets wilde drinken. [Mijn vrienden] liepen door naar achteren, waar de meisjes zijn.’

Waarom is de politie geïnteresseerd in zijn bordeel­bezoek? Het is op dat moment twee maanden na de liquidatie van Willem Endstra en er wordt hard gewerkt aan de moord- en afpersingszaken. De rechercheurs praten met Peute omdat hun ter ore is gekomen dat hij door Holleeder onder druk is gezet. Peute was een goede kennis van Endstra; hij is in het verleden zelfs gefinancierd door de vastgoedbaron. Na Endstra’s gewelddadige dood heeft Peute zich naar eigen zeggen ontfermd over diens vriendin Anita.

Peute verklaart dat hij een minuut of twintig met Holleeder aan de bar heeft gezeten. Ze hebben het over de familie Endstra. Vervolgens zegt de Heineken-ontvoerder: ‘Loop even mee naar beneden, dan praten we verder.’ Daar krijgt Peute het ene na het andere wodkaatje, Holleeder drinkt bier. ‘Ik had het idee dat hij me dronken probeerde te voeren, zo hard ging dat met die drank. De bedrijfsleider kwam het steeds brengen.’

Het gesprek neemt al snel een onaangename wending, aldus Peute. ‘Willem zat zo dicht bij me dat zijn speeksel op mijn wang kwam. Het was echt onprettig. Hij zat ook steeds aan me. Het was een monoloog van Willem, ik moest zijn verhaal aanhoren. […] Ondertussen moest ik naar de wc en wilde opstaan. Ik liep al richting de trap en Holleeder zei: dat doe je straks maar! […] Het was ook niet zo dat ik weg kon, als er een drankje werd gebracht, deed die man ook steeds weer het deurtje dicht.’

Volgens de zakenman noemde Holleeder de Endstra’s ‘nazi’s’ en waarschuwde hij via Peute de familie. ‘Willem zei: het zal toch niet zo zijn dat mensen zoals een mijnheer Klepper en Mieremet geld lenen en het niet terugkrijgen? Dat is dus wel zo! Er moet honderdvijftig miljoen euro worden betaald door de familie Endstra.’ Peute verdedigt naar eigen zeggen Haico Endstra, de broer van Willem, die volgens hem ‘van niets weet’. Maar Holleeder persisteert. ‘Willem ging verder: “lulverhaal, ik heb tapes en opnamen, die in handen zijn van Peter R. de Vries, waar Haico, zijn broer Willem, ik [Holleeder] en Mieremet, cq Klepper op staan. […] Dus Haico weet alles.” Holleeder zei dat hij die opnames zou gaan uitzenden op televisie als ze geen geld kregen.’ Als Holleeder uiteindelijk zelf naar de wc moet, glipt Eric Peute weg en verlaat schielijk het pand aan het Amsterdamse Singel. ‘Ik kan achteraf zeggen dat de ontmoeting tussen mij en Holleeder erg bedreigend op mij overkwam.’

Huiskamer
De huiskamer van Holleeder. Zo is Yab Yum door sommige getuigen afgeschilderd in het onderzoek naar de veroordeelde topcrimineel. Vorige week vrijdag besloot de bestuursrechter dat de gemeente Amsterdam geen vergunning hoeft te verlenen aan Yab Yum. Volgens het stadsbestuur is de seksclub in handen van de Hells Angels en wordt Yab Yum misbruikt voor criminele doeleinden. Op grond van de Wet BIBOB (Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur) is de vergunning ingetrokken.

Yab Yum vocht dat besluit aan, maar de rechter gaf de gemeente gelijk. Portee van de bezwaren: de club is waarschijnlijk gebruikt om bezoekers te filmen en af te persen. Die verdenking is nog niet verder ingevuld. Het is misgegaan toen het bordeel in 1999 werd overgenomen, aldus een juriste van de gemeente. ‘Een door de Hells Angels opgezette operatie.’ Dat die deal niet koosjer was, zou moeten blijken uit de overnamesom. De zaak wisselde destijds voor 1,8 miljoen euro van eigenaar, terwijl 9 miljoen euro een marktconform bedrag zou zijn geweest.

Officieel is de club sinds de overname eigendom van de Amsterdamse ondernemer Hennie Vittali. Maar de feitelijke eigenaar is volgens de gemeente ‘meneer X’, een zwager van Vittali. ‘De heer X is een prominent lid van de Hells Angels’, zo blijkt uit het vonnis van de rechter. Het gaat hier om de bekende Hells Angel Harry S.. ‘De heer X werd onder meer verdacht van deelname aan een criminele organisatie, medeplegen van brandstichting, poging tot zware mishandeling en het medeplegen van bedreiging’, aldus het vonnis van afgelopen vrijdag. Die vervolging van Harry S. is overigens gestaakt, omdat het Openbaar Ministerie (door blunders) niet-ontvankelijk is verklaard. ‘Verder is de heer X in 1993 en 1994 veroordeeld voor mishandeling en poging tot zware mishandeling.’

Wat heeft Holleeder hiermee te maken? Zeker is dat de Heineken-ontvoerder en Harry S. bevriend zijn. Toch wordt Hol­leeders naam tot op heden niet genoemd in het juridisch geschil rond het bordeel. Maar het lijkt voor de hand liggend dat de verdenkingen van de gemeente (gebaseerd op onderzoek van het bureau BIBOB dat gebruikt maakt van justitie- en politie-informatie) mede voortkomen uit het Holleeder-onderzoek.

Holleeder is afgelopen december onder meer veroordeeld voor de afpersing van Kees Houtman, de drugshandelaar die in 2005 werd vermoord. Volgens getuigen is Houtman in Yab Yum onder druk gezet en tegen zijn wil vastgehouden. Dat zegt bijvoorbeeld Thomas van der Bijl in zijn verklaringen. De later vermoorde kroegbaas en crimineel beweert heel stellig dat z’n gabber Houtman werd afgeperst in de seksclub. ‘Kees ging altijd onder dwang mee. Kees moest mee, bijvoorbeeld naar Yab Yum. […] Dan hadden ze daar in een ruimte of een kamer een gesprek. Dit is meerdere keren voorgekomen. […] Ik hoorde dat de Lange, de Neus, daar meerdere aandelen in had.’ Holleeder zelf heeft ter zitting bevestigd dat hij met Houtman in Yab Yum kwam. Maar dat zou op voorstel van Houtman zijn geweest, die ook de rekeningen betaalde. Als dank had Holleeder hem een scooter gegeven.

Kruisbestuiving
Natuurlijk, een bordeel is bij uitstek een locatie waar onder- en bovenwereld elkaar ontmoeten. Yab Yum heeft daarop zeker niet het patent; het is voor uitbaters ondoenlijk om zicht te houden op die kruisbestuiving. En dat er ooit een portier werd doodgeschoten, is geen harde aanwijzing dat de club een vrij podium voor criminele activiteiten was.

Maar toch. Er is een lijn tussen enkele notoire bezoekers. Yab Yum was ooit het clubhuis van godfather Klaas Bruinsma en diens coterie. De Dominee beklonk er de deals met zijn Colombiaanse toeleveranciers. Volgens de overlevering was Sam Klepper, een van Bruinsma’s adjudanten, eind jaren negentig het meesterbrein achter de afgedwongen overname. Die acquisitie zou overigens groots zijn gevierd, met Holleeder als stralend middelpunt, zo meldden politierapporten. In witte limousines zouden de Neus en zijn Angels-vrienden naar de seksclub zijn gereden. De auto’s waren versierd met ‘Heerlijk, Helder, Holleeder’-logo’s.

Zeker is dat eigenaar Hennie Vittali behoorde tot de kennissenkring van Sam Klepper en John Mieremet. Dat blijkt al in 1993. Dan worden de twee beruchte criminelen gehoord in het onderzoek naar de lugubere moord op Michael Vane, vermeend witwasser van Klaas Bruinsma. Op 9 december 1993 zegt Sam Klepper tegen de politie: ‘Op uw vraag wanneer ik Vane voor het laatst heb gezien, moet dat in de maand september 1993 zijn geweest. Dit was bij Hennie Vittali in de Schaafstraat in Amsterdam.’ Zijn maat­je John Mieremet bevestigt de relatie. ‘Ik meen te weten dat Michael via Vittali in contact is gekomen met Klaas. […] U toont mij een foto van een man die ik herken als Hennie Vittali, een vriend van Michael Vane.’

Vittali, telg uit een Amsterdamse schoorsteenvegersfamilie, is hoe dan ook bekend met het hoofdstedelijk milieu. Mensen als Mieremet en Klepper, maar ook Tonnie van Eunen (een van witwassen verdachte ex-brandweerman die vorig jaar zelfmoord pleegde) behoorden tot zijn kennissenkring. En z’n zwager Harry S. is dus de bedoelde verdachte ‘meneer X’. Hun relatie speelt en passant een rol in het Holleeder-onderzoek. Bijvoorbeeld als Jan B., de verdachte Haarlemse garagehouder waar tout crimineel Amsterdam z’n dure bolides kocht, in zijn verklaring zegt dat Vittali een Mercedes CL 500 bij hem kocht. ‘Die man kwam via Harry S. bij mij.’

Ook duiken beide namen op in een ander deeldossier. Justitie en politie onderzochten de vermeende afpersing van vastgoedhandelaar Marco Proper door Wil­lem Holleeder. Uit een afgeluisterd telefoongesprek tussen Marco Proper en zijn vriendin blijkt dat de eerste inderdaad in de problemen zit. ‘Marco zegt verder dat hij een paar mensen heeft gevraagd maar dat die er niets mee te maken willen hebben. Daar is het bij gebleven’, noteert de verbalisant. Daarin ziet de politie een bevestiging van binnengekomen CIE-informatie ‘dat Proper problemen heeft met Willem Holleeder en dat hij vergeefs hulp had gevraagd aan Harry S. en Vittali’.

Vrijplaats
Wat zegt dat? Het is niet strafbaar om vriendschappelijke relaties te onderhouden met criminelen. Maar de onderlinge verhoudingen, gecombineerd met de geruchten en de ooggetuigenverklaringen, doen vermoeden dat de men’s club op zijn minst een potentiële vrijplaats voor kwaadwillende lieden is.

‘Pertinent onjuist,’ liet Vittali vorige week via een persbericht weten. De Hells Angels hebben volgens hem niets met zijn club te maken. ‘Elke feitelijke grondslag ontbreekt hier ook voor. Aantoonbaar is dat Devagarden BV de eigenaar is van het etablissement en niemand anders dan Devagarden BV met als enig (uiteindelijk) aandeelhouder, de heer Vittali. Haar komen ook alle inkomsten – en ook dit is aantoonbaar – toe en niemand anders. Dividenden welke in het verleden zijn uitgekeerd, zijn ook alleen maar door de aandeelhouder, heer Vittali, en door niemand anders genoten.’

Zo klonk de officiële verklaring. Eerder had Vittali tegenover een journalist de verdenkingen afgedaan als ‘een leugen moet je in je kont douwen’. Duidelijke woorden van de seksbaas, maar de rechter oordeelde vorige week anders.