Bezuinigen of niet?
Bezuinigen of niet?
Moeten we in deze recessie de economie stimuleren, of juist bezuinigen?
Bezuinigen of niet?
Moeten we in deze recessie de economie stimuleren, of juist bezuinigen?
Keynes en Hayek
Het huidige debat tussen voor- en tegenstanders van bezuinigen is een reprise van de discussie die de economen John Maynard Keynes en Friedrich Hayek voerden in de jaren twintig en dertig. Keynes vond dat de overheid in tijden van crisis moest investeren om de werkgelegenheid en consumptie op peil te houden. Hayek achtte het onverantwoord om hoge schulden op te bouwen. VN recenseerde een boek over de vriendschap en rivaliteit tussen de kemphanen.
Heftige discussie
Op 26 juli 2011 vond op de London School of Economics een debat plaats tussen keynesianen (onder wie Keynes' biograaf Robert Skidelsky) en hayekianen. Het YouTube-filmpje duurt anderhalf uur, maar de tijd vliegt voorbij. De discussie is heftig en de panelleden weten het publiek (verdeeld in Keynes- en Hayekaanhangers) geregeld aan het lachen te krijgen. Als hoogleraar economie George Selgin, Hayeks theorie uitlegt, sputtert Skidelsky: 'Those are words, those are words.' 'Well, sir, that's all economists have,' riposteert Selgin. De hoogleraren kissebissen onder andere over de doeltreffendheid van Obama's stimulus van 787 miljard dollar begin 2009. Was het bedrag te laag, zoals keynesianen zeggen, of was het weggegooid geld - de klacht van hayekianen? Er komt geen conclusie: iedere deelnemer heeft zijn eigen cijfers, voorbeelden en metaforen.
Blinde vlek
Het probleem met de discussie over de Amerikaanse stimuleringsmaatregelen is dat we het alternatieve scenario niet kennen. Wat was er gebeurd als Obama niets had gedaan? Christina Romer, econoom aan de universiteit van Berkeley en oud-voorzitter van Obama's Raad van Economische Adviseurs, heeft dat uitgerekend. Haar conclusie: het pakket was misschien niet groot genoeg, maar heeft wel een positief effect gehad. In 2010 waren er drie miljoen minder werklozen dan er zonder de stimuleringsmaatregelen waren geweest. Misschien een voorspelbare uitkomst voor iemand uit het Obama-kamp, maar toch is dit artikel de moeite waard. Romer legt onder andere uit wat een omitted variable bias is: een blinde vlek die ontstaat doordat sommige variabelen in de berekening worden genegeerd. Ze noemt een onderzoek van de economen Alberto Alesina en Silvia Ardagna, die betogen dat bezuinigen de groei stimuleert. Alesina en Ardagna kijken naar periodes waarin het begrotingstekort terugliep, en maken hierbij geen onderscheid tussen moedwillige bezuinigingen en meevallende belastinginkomsten. Hierdoor ontstaat een onterecht positief beeld van de gevolgen van bezuinigingen, zo schrijft Romer. Zij pleit voor stimuleren op de korte termijn en later de begroting op orde brengen - net als Samsom en Roemer in Nederland.
Bezuinigen
Op Follow the Money staan artikelen en blogs over economie. De jonge journalist Jesse Frederik legt uit waarom 'snoeien om te groeien' een illusie is. Ook hij verwijst naar het onderzoek van Alesina en Ardagna, dat via een link te lezen is. En ook Frederik levert kritiek op de methode van deze twee economen. Een belangrijk bezwaar is dat de meeste door Alesina en Ardagna onderzochte bezuinigingsoperaties niet in een recessie plaatsvonden. En dat geluid hoor je steeds vaker: bezuinigen in het midden van een recessie schaadt de economie.
Jongeren
Celebrity-econoom Niall Ferguson, tegenstander van neo-keynesiaan Paul Krugman, denkt er heel anders over. De grote schulden van westerse landen zijn een enorm probleem en moeten zo snel mogelijk worden aangepakt, betoogt hij. Zijn voornaamste punt: oudere generaties doen via het maken van schulden een greep in de portemonnee van hun (klein-)kinderen. Jongeren die op linkse partijen stemmen, zien dus niet in waar hun eigen belangen liggen. 'Als jonge Amerikanen wisten wat goed voor ze was, zouden ze allemaal bij de Tea Party zitten.'
Hervormen
Sinds kort bestaat er in Nederland een blog waarop vooraanstaande economen, zoals Arnoud Boot, Sweder van Wijnbergen en Bas Jacobs, korte stukjes schrijven over actualiteit en economie. Bas Jacobs beschrijft in zo'n stukje waarom de huidige problemen anders zijn dan die van de jaren tachtig. Toen was kritiek op de keynesianen terecht, nu niet, betoogt hij. In de jaren tachtig waren er aanbodproblemen (olieprijsschokken), nu zijn er vraagproblemen. En die vragen om een ander antwoord. 'De keus is daarom niet: bezuinigen of niet bezuinigen. De keus is hervormen of bezuinigen. Ik vind dat je zoveel mogelijk moet proberen te hervormen en alleen moet bezuinigen op korte termijn als dat echt niet anders kan.' VNPaul Krugman Nobelprijswinnaar en columnist Paul Krugman heeft een nieuw boek geschreven: End this depression now. In de Bladwijzers van Vrij Nederland 23 (9 juni 2012) besteedden we speciaal aandacht aan de discussie die Krugman deed oplaaien door in zijn boek de theorieën van Keynes af te stoffen. Waar Krugman in de jaren tachtig nog neerkeek op economen die zich met politiek bemoeiden, staat hij nu zelf middenin het politieke debat. En als hij zich te veel op de vlakte houdt, dan voegt zijn vrouw Robin Wells wel een paar vinnige zinnetjes aan zijn columns toe. Het resultaat mag er zijn: Krugman kreeg door de jaren heen heel wat hatemail.
Paul Krugman
Nobelprijswinnaar en columnist Paul Krugman heeft een nieuw boek geschreven:End this depression now. In de bladwijzers van Vrij Nederland 23 (9 juni 2012) besteedden we speciaal aandacht aan de discussie die Krugman deed oplaaien door in zijn boek de theorieën van Keynes af te stoffen. Waar Krugman in de jaren tachtig nog neerkeek op economen die zich met politiek bemoeiden, staat hij nu zelf middenin het politieke debat. En als hij zich te veel op de vlakte houdt, dan voegt zijn vrouw Robin Wells wel een paar zinnetjes aan zijn columns toe. Het resultaat mag er zijn: Krugman kreeg door de jaren heen heel wat hatemail.
