Vrij Nederland

Het zou misschien logischer zijn om een gesprek te voeren met Jonathan Safran Foer van nu en de Arnon Grunberg van net na Blauwe maandagen en Figuranten – op een gelijkwaardig tijdstip in hun schrijversloopbaan. Maar omdat een dergelijke tijdmachinetruc niet mogelijk is, nemen we de twee schrijvers zoals ze nu zijn, in een kleine diner in Brook-lyn. De gelijkenis is op het eerste gezicht al treffend genoeg. Ze zijn allebei op tijd en blijken ongeveer van gelijke lengte. Foer draagt een bescheiden metalen bril, Grunberg een designbril met brede veren. Alle twee verschijnen ze in jeans en overhemd.

De belangrijkste gebeurtenis in Foers leven, heeft hij ooit verteld, was een explosie tijdens een scheikundeles toen hij negen was. Zijn beste vriend lag met een opengereten gezicht tegen de muur gekwakt. Maar in plaats van hem te helpen, beschreef Foer de jongen hoe hij eruitzag en drong aan om hem te vertellen hoe zíjn gezicht eruitzag: had daar ook de huid van losgelaten?

Een journalist van het New York Times Magazine zag hierin de aanzet tot zijn schrijverschap, maar Foer vindt dat een te gemakkelijke conclusie: ‘Je hebt geen leven om je leven mee te vergelijken. Dus ik weet niet wat er met mij gebeurd zou zijn als dat niet zou zijn gebeurd. Ik weet wel dat ik vóór die gebeurtenis veel extraverter en lawaaiiger was en altijd het middelpunt wilde zijn. Erna werd ik verlegener en begon mezelf op een minder zichtbare manier te uiten. Voor mij is dat schrijven: een bijna geheime manier om jezelf uit te drukken.’

Schrijver word je niet door één speciale gebeurtenis, zegt hij. En de mythen rond het schrijverschap vindt hij onzin: ‘Zeggen dat je doodgaat als je niet meer kunt schrijven is bullshit, dat is altijd bullshit.’
Grunberg, die al jaren leeft van zijn pen, is het daarmee eens: ‘Als ik niet kon schrijven, zou ik een andere oplossing vinden om te leven.’