Je denkt er niet over na als je je TomTom instelt, je e-mail leest vanaf je laptop of een smsje verstuurt met je mobiel, maar veel van deze apparaten bevatten grondstoffen uit Congo. Gewapende Congolese groeperingen die elkaar in een bloedige burgeroorlog bestrijden, verdienen grof geld met de handel in grondstoffen als tantaal, tin, koper en kobalt. De lokale mijnwerkers – vaak kinderen – zien bijna niks van de winst terug.

In Vrij Nederland staat deze week de reportage ‘Jacht op conflictmineralen: bloed achter de schermen’, waarin blijkt dat er weinig zicht is op de herkomst van grondstoffen van Nederlandse bedrijven. Ook wetgeving vanuit de Nederlandse overheid of de Europese Unie op dit gebied lijkt nog lang niet in zicht.

Consumenten met gewetensbezwaren hebben dus geen enkele garantie dat het mobieltje dat ze kopen geen ‘bloedmobieltje’ is. Sinds kort bestaat er echter een organisatie die daar verandering in wil brengen: FairPhone.

Op oneworld.nl vertelt woordvoerder Nathalie Ankersmit: "Telefoonfabrikanten zeggen dat het zo moeilijk is om beloftes te doen over een eerlijke productieketen omdat zij geen garanties kunnen geven over de herkomst van de grondstoffen. Wij willen met deze campagne duidelijk maken dat het wel degelijk anders kan." Dit willen ze doen door eerlijke grondstoffen in te kopen bij kleine coöperaties van mijnbouwers in Congo.

FairPhone heeft tot doel een community te zijn, en probeert zoveel mogelijk mensen bij het initiatief te betrekken. Naar eigen zeggen is FairPhone een ‘collectieve, non-profit ontwikkelaar van mobiele telefoons’. Creatievelingen kunnen op de website lid worden en meehelpen aan het ontwerpen van de telefoon en het promoten van het initiatief. Uiteindelijk moet uit dit groepsproces een prototype van een telefoon voortvloeien. En dan is het zaak om dit aan de man wil brengen bij een grote telefoonproducent.

Zo ver is het echter nog lang niet; het project staat duidelijk nog in de kinderschoenen. Maar het brengt in ieder geval de problematiek onder de aandacht, en het schudt bedrijven en overheid weer even wakker. Want daar wordt momenteel niet veel meer gedaan dan het voeren van ‘waardevolle discussies’ in het internationale praatcircuit.

Lees in Vrij Nederland van deze week meer over de rol die Nederlandse bedrijven spelen in de handel van conflictmineralen, en wat zij doen om te vermijden dat ze bijdragen aan de bloedige strijd in Congo. Een reportage van Map Oberndorff en Tomas Vanheste.

Meer informatie over de functie van Congolese grondstoffen in mobieltjes is te vinden in het artikel 'bloedmobieltjes' dat in november 2008 in Vrij Nederland verscheen.