Opeens hollen tientallen journalisten naar de persconferentiezaal in het Kopenhaagse Bella Center. Barack Obama en Hilary Clinton zijn in de buurt ervan gesignaleerd. Voor de tweede keer deze avond verwacht het persvolk dat de president van Amerika het verlossende woord zal spreken: er is een akkoord van Kopenhagen. Als iedereen zich naar binnen heeft gewrongen, neemt iemand van de organisatie de microfoon: ‘Niemand heeft deze kamer geboekt, maar jullie zijn welkom hier te zitten.’

Even later blijkt Obama met stille trom uit het Bella Center vertrokken. Met een matige smoes: vanwege slecht weer in Washington moet hij snel naar huis. Hij laat een akkoord tussen de VS, China, India en Zuid-Afrika achter waarover in de wandelgangen diepe teleurstelling heerst. ‘Een klap in je gezicht,’ zegt Michel den Elzen, die als rekenmeester van het Planbureau voor de Leefomgeving de Nederlandse delegatie ondersteunde. Deceptie in verschillende gradaties heerst eveneens bij politici van alle kleuren. ‘Dit is zo’n farce,’ is de reactie van GroenLinks europarlementariër Bas Eickhout. Zelfs VVD-er Helma Nepperus staat niet te juichen. ‘Het is allemaal niet erg hard.’

Dat is een understatement. Alles in het akkoord is vaag. ‘Er wordt erkend’ dat de aarde volgens wetenschappelijke inzichten niet meer dan twee graden mag opwarmen. In een vorige versie stond nog een mooi doel op lange termijn: tachtig procent minder uitstoot in 2050. Dat is eruit geknikkerd. De ambitie toe te werken naar ‘wettelijk bindende’ reductiedoelstellingen is eveneens gesneuveld.

De magere zeventien procent minder uitstoot van de Verenigde Staten is niet eens definitief gemaakt, maar ‘under consideration’. En China heeft zich vastgelegd op het al enkele weken eerder gedane bod. Vijfenveertig procent minder uitstoot per eenheid van het bruto nationaal product. Maar wat precies de gevolgen zijn van deze heel eigen rekenwijze, kan niemand nog becijferen.

In de loop van de dag was langzamerhand de hoop op een mooi slotakkoord vervlogen. Het begon met de voor Obama’s doen vrij matte speech, waarin hij niets nieuws uit de hoge hoed toverde. In de loop van de dag circuleerden er vier ontwerpconceptteksten. Het was een deprimerend rijtje, want uit het stuk van drie kantjes was elke keer weer een elementje gesloopt.

Om twee uur ’s nachts geven Balkenende, Koenders en Cramer een persconferentie in het Holland Climate House. Gezamenlijk weten de drie bewindslieden toch nog een paar lichtpuntjes te ontdekken. Maar hun aangeslagen en vermoeide hoofden spreken boekdelen. ‘We hebben in de afgelopen dagen keihard geknokt voor een ambitieus klimaatakkoord. Dat hebben we niet bereikt,’ zegt Cramer.

Twee weken gierde de adrenaline door de aderen van duizenden delegatieleden en actievoerders dat in Kopenhagen een beslissende stap zou worden gezet in het tegengaan van de opwarming van de aarde. Maar als het klimaatakkoord als een soufflé is ingezakt, slaat de vermoeienis en de teleurstelling hard toe. Wanneer de Deense premier Rasmussen die ooit zo zat te glunderen toen hij de voorzitterhamer overnam om drie uur ‘s nachts de slotbijeenkomst opent, is ook van zijn gezicht de kater van Kopenhagen af te lezen.