Er is veel kritiek op de Amsterdamse stadsdeelvoorzitter Ahmed Marcouch. Maar hij is van onschatbare waarde. Maandag 7 december wordt tijdens de ledenvergadering duidelijk of hij de PvdA-lijsttrekker wordt in het nieuwe stadsdeel Amsterdam Nieuw-West

Ahmed Marcouch, strijder tegen homodiscriminatie en radicalisering, voorstander van islamlessen op openbare scholen, is populair bij de top van de PvdA, maar in zijn eigen stadsdeel Nieuw-West ligt hij minder goed. Een onafhankelijke kiescommissie schoof hem dit najaar naar voren voor de komende gemeenteraadsverkiezingen, maar het afdelingsbestuur wilde hem niet. Zij kozen voor Achmed Baadoud, een onbekende wethouder uit Osdorp.

Partijvoorzitter Lilianne Ploumen en wethouder Lodewijk Asscher reageerden als door een adder gebeten. Marcouch terzijde schuiven? Hun belangrijkste steunpilaar in de strijd tegen de radicalisering, de man die pal stond in de moeilijkst te besturen wijk van Nederland? Dat nooit. Het afdelingsbestuur ging na drie dagen crisisberaad - met het pistool op de borst - alsnog akkoord met het lijsttrekkerschap van Marcouch. Aanstaande maandag, 7 december, zal tijdens de ledenvergadering duidelijk worden of hij inderdaad de lijsttrekker wordt van de PvdA in het nieuwe stadsdeel Amsterdam Nieuw-West, een samenvoeging van Geuzenveld/Slotermeer, Slotervaart/Overtoomse Veld en Osdorp.

Terug naar drieënhalf jaar geleden. Slotervaart was nog maar nauwelijks bekomen van de moord op Theo van Gogh. Zijn moordenaar, Mohammed Bouyeri, was opgegroeid in de Hart Nibbrigstraat, midden in datzelfde stadsdeel. Henk Goettsch, de stadsdeelvoorzitter die zich jaren had ingezet voor een betere beeldvorming van Slotervaart, gaf er de brui aan. Hij kon niet meer. In een afscheidsinterview met NRC Handelsblad zei hij voor het eerst hardop hoe moeilijk hij zijn werk vond. De lastige jongens uit zijn buurt noemde hij 'knettergek en therapieresistent'. Goettsch zag maar één oplossing: ze voorgoed uit de roulatie nemen.

In dat klimaat begon Marcouch zijn werk als stadsdeelvoorzitter. Ook toen al was er gemor omdat de voormalige politieman in Noord woonde en op Zeeburg werkte. Marcouch, was het verwijt, had geen natuurlijke band met Slotervaart. Maar door de PvdA werd deze selfmade Marokkaan die geen taboe schuwde als een messias binnengehaald.

Marcouch schrok van wat hij aantrof in Slotervaart. Hij zei voortdurend dat 'het vijf voor twaalf' was, riep dat de radicalisering met behulp van beter islamonderwijs opgelost kon worden en eiste van anderen dat ze niet alleen zagen maar ook uitdroegen hoe hoog de nood was. Dat viel niet altijd goed bij de bewoners van het stadsdeel. Al die publiciteit over radicalisering en criminaliteit schoot ze soms in het verkeerde keelgat. Zo erg, vonden ze, was het nu ook weer niet. Toen Marcouch pleitte voor jeugd-tbs voor de allergrootste rotzakken, kreeg hij veel kritiek uit de buurt, terwijl zijn voorganger Goettsch al eerder een stapje verder was gegaan.

Marcouch ging verder op de door hem ingeslagen weg. Hij was inmiddels ontdekt door journalisten en tv-shows, debatteerde bij Pauw en Witteman met de radicale imam Fawaz en stond gearmd met een homo op de voorpagina van Het Parool. Hij was een politicus met een missie en had weinig geduld met relativerende beschouwingen.

Niet alleen Marcouch, ook Slotervaart werd wereldberoemd: Amerikaanse, Duitse, Zuid-Amerikaanse journalisten, iedereen wilde deze taboedoorbreker zien en spreken. Voor de andere stadsdelen, Geuzenveld en Osdorp, was al die aandacht voor hun buurman jaloersmakend. Maar voor de Haagse politici was het bestaan van deze politicus in de brandhaard van Nederland een geruststelling. Alsof Marcouch eigenhandig een aanslag zou kunnen voorkomen.

In zijn eigen stadsdeel besteedde hij veel aandacht aan islamitische jongeren, hij wilde ze 'burgerschap' bijbrengen en ze assertiever maken. Ik herinner me een besloten bijeenkomst waar boze islamitische jongeren - hij had zich weer eens kritisch uitgelaten - hem de huid vol mochten schelden. Marcouch probeerde ze keer op keer te motiveren om een actieve rol op zich te nemen.

Maar de kritiek - hij zou te solistisch zijn, zich onvoldoende verdiepen in de gewone bewoner van Slotervaart - bleef. Bij Marokkanen in Amsterdam-West scoorde hij onlangs een 5,6, terwijl hij in de rest van de stad gemiddeld een 7 haalde (en bij vrouwen een 7,3).

De partijtop heeft zich wild geërgerd aan het gemuit van het afdelingsbestuur in Nieuw-West. Asscher en Ploumen zouden het liefst eisen dat Achmed Marcouch straks dat nieuwe stadsdeel zal gaan leiden. Maar de leden zullen beslissen en daarvan hebben zich tientallen nieuwe aangemeld - men denkt aanhangers van Baadoud.

Wat voor kritiek je ook kunt hebben op Marcouch, de man is de afgelopen jaren van onschatbare waarde geweest. Hij is gedreven, hij is dapper, hij wil zijn mede-Marokkanen zoveel mogelijk de Nederlandse wereld inslepen. Omdat hij ze dat gunt, omdat het beter voor ze is dan geïsoleerd thuis te zitten en weg te kwijnen. Of op straat oude vrouwtjes te beroven. Of achter een Syrische prediker aan te hollen. Misschien is zijn magie als stadsdeelvoorzitter uitgewerkt. Maar er zijn nog genoeg andere plekken - politiecommissaris, Tweede Kamerlid - waar hij met zijn benadering veel kan betekenen.