Op de voorwaardelijke celstraffen van drie jaar die een Italiaanse rechtbank in februari oplegde aan drie medewerkers van Google Video (de voorloper van YouTube) werd in de Verenigde Staten met verbijstering gereageerd. De uitspraak zou haaks staan op het first amendment, waarin het recht op vrijheid van godsdienst, meningsuiting, drukpers en vergadering is geregeld.

De veroordeling betrof een filmpje dat in 2006 tweeënhalve maand op het web stond en na klachten was verwijderd. De opnamen brachten uitvoerig de pesterijen in beeld die een verstandelijk beperkte jongen zich moest laten welgevallen. De openbaarmaking van de beelden stond volgens de Italiaanse rechter gelijk aan strafbare schending van de privacy van het slachtoffertje – een argument dat aan de andere kant van de oceaan op overwegend onbegrip stuitte.

The New York Times signaleerde een intercontinentale spraakverwarring. Amerikanen zouden privacy primair associëren met bescherming van de door het bedrijfsleven in zijn persoonlijke levenssfeer belaagde consument. Hun privacy moet ‘vrijheid’ waarborgen. Europeanen daarentegen beschouwen privacy veeleer als het fundamentele mensenrecht op het behoud van waardigheid. Dit verschil in denken over privacy komt onder meer tot uiting in de terughoudendheid waarmee West-Europese media over verdachten van een misdrijf berichten. Hoewel de norm aan het verschuiven is, gaat de pers hier nog niet steeds onmiddellijk triomfantelijk op de stoel van de rechter zitten.

De Peruviaanse autoriteiten gaan wat dat betreft verder dan hun Amerikaanse collega’s. Vier keer werd verdachte Joran van der S. uit zijn cel gehaald om geflankeerd door twee bewakers aan de verzamelde pers te worden getoond. Met menselijke waardigheid had de vertoning niets te maken; via de ambassade bracht de Nederlandse regering dan ook haar ongenoegen aan Lima over. Artikel 10 van het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten garandeert elke gedetineerde een menswaardige behandeling. Waarbij, naar mag worden aangenomen, het recht op privacy is inbegrepen – een begrip dat in dit drama trouwens van uitzonderlijke betekenis is. Toen Joran die fatale ochtend koffie was gaan halen, ontdekte hij bij terugkeer in het hotel dat Stephany intussen in zijn laptop had zitten neuzen. Hij ontstak in blinde woede.