Over videofilmpjes op internet die de privacy van betrokkenen schenden, is het laatste woord voorlopig niet gezegd. Advocaat Michiel Ellings sommeerde de Amsterdamse televiezender AT5 om de spraakmakende beelden te verwijderen waarop te zien is hoe een dronken zwerver door een jongen in de Reguliersgracht wordt gegooid. Het incident vond plaats op 8 maart 2008, maar pas onlangs dook het filmpje op bij YouTube (dat het inmiddels heeft verwijderd).

Diverse andere sites laten nog steeds te zien wat YouTube te ver vond gaan. Een tandeloze dakloze met een blikje bier in de hand wordt gevraagd om ‘hallo’ in de camera te zeggen. Nadat de man lachend gevolg aan het verzoek heeft gegeven, wordt hij omhelsd door een jongen met een groene pet. Vervolgens krijgt de zwerver een duw en valt met een plons in het water. Het slachtoffer deed destijds geen aangifte, maar heeft zich inmiddels bij de politie gemeld. De 17-jarige jongen die de man in het water duwde, meldde zich eveneens bij de politie.

‘Cliënt maakt bezwaar tegen de publicatie van deze video’s, nu hij daarin herkenbaar in beeld te zien is, waardoor zijn privacy wordt geschonden en publicatie kan ook strijden met zijn portretrecht’, schreef advocaat Ellings aan AT5, dat reageerde door op zijn website het gezicht in de gewraakte opnamen onherkerbaar te maken. Volgens Ellings is het niet waar dat het filmpje met instemming van de dader op internet werd gezet. ‘We zijn nog aan het uitzoeken hoe dat precies gegaan is.’

Het zal nog een flinke klus worden om de oorspronkelijke beelden verwijderd te krijgen van alle sites waar ze nu nog op staan. Adres en telefoonnummers van de webmasters zijn zelden bekend. Topmodel Kim Feenstra ontdekte tot haar schrik dat naaktfoto’s uit haar pubertijd ineens op internet circuleerden. Van ADO-keeper Stefan Postma doken bij geenstijl.nl niet voor de openbaarheid bestemde beelden op waarop hij met zijn vriendin grappen met een dildo ophaalde.

De meest succesvolle actie tegen ongevraagde openbaarmaking van privé-opnamen ondernam televisiepresentatrice Manon Thomas. Een buurman had met zijn laptop ingelogd op haar draadloze internetverbinding en had zo kans gezien een ondeugend vakantiefilmpje en naaktfoto’s uit haar computer te downloaden. Als een virus verspreidden de compromitterende plaatjes zich over allerlei websites, maar die werden razendsnel door advocaat Geertjan van Oosten namens Manon Thomas gesommeerd de gehackte bestanden te verwijderen. De buurman werd voor belediging (het aantasten van iemands eer en goede naam) en schending van auteursrecht en portretrecht veroordeeld tot honderdtachtig uur taakstraf, tweehonderdvijftig euro boete, een maand voorwaardelijk en een schadevergoeding van vijfduizend euro.

Maar heeft de Amsterdamse grachtenduwer niet aan zichzelf te wijten dat hij in zijn heldenrol wordt herkend door voorbijgangers die hem op internet in actie zagen? ‘Nee’, houdt advocaat Ellings vol. ‘Dat filmpje is tegen zijn wil op internet beland. Dat verandert de zaak.’ Er belanden wel vaker filmpjes tegen de wil van betrokkenen op websites, maar dat betreft meestal een door een beveiligingscamera op heterdaad betrapte verdachte die door het opsporingsapparaat tot tot most wanted werd uitgeroepen.