De KNMG, beroepsorganisatie voor artsen, reageerde op het artikel in Vrij Nederland van deze week waarin kinderarts Heymans vertelde hoe het zijn vader die voor de oorlog huisarts in Haarlem was, verging na zijn terugkeer uit het concentratiekamp Theresienstad. Hij wilde zijn praktijk weer hervatten. Heymans: ‘Dat mocht niet. Nu waren het niet de Duitsers die dwars lagen, maar de KNMG, de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst. Ze waren heel formeel en hielden zich aan de regel die stelde dat wanneer je je praktijk eenmaal hebt opgedoekt je later niet terug mag naar diezelfde plek. Heymans verwijt de KNMG dat ze die regel ook in het geval van zijn vader hebben toegepast. ‘De KNMG heeft geen poot uitgestoken, niemand hielp mijn vader. Natuurlijk had hij die strijd moeten aangaan, maar hij was zo angstig geworden, zo ontmenselijkt dat hij dat gevecht niet opbracht.’

De KNMG betreurt de gang van zaken zeer en gaat binnenkort in gesprek met professor Heymans over de periode na de oorlog. Over de periode gedurende de oorlog schreven redacteuren van Medisch Contact afgelopen mei het boek Witte Jassen en Bruinhemden, Nederlandse artsen in de Tweede Wereldoorlog. ‘Het is nu tijd om de periode na 1945 onder de loep te nemen’, zegt een woordvoerder van de KNMG.

Arts Hannah van den Ende (27) promoveert volgend jaar op het leven van joodse artsen tijdens de Tweede Wereldoorlog. ‘Al in 1941 mochten joodse artsen alleen nog joodse patiënten behandelen, dat betekende dat ze nauwelijks patiënten overhielden en hun praktijk aan een niet-joodse arts moesten verkopen, en dat vaak ook nog voor te weinig geld.’ Uit literatuuronderzoek en gesprekken met artsen en hun kinderen blijkt dat de joodse artsen tot het laatst probeerden hun joodse patiënten toch te blijven behandelen, ontdekte Van den Ende. Via bij voorbeeld verkeerde diagnoses probeerden ze hun patiënten uit handen van de Duitsers te houden. ‘Ze deden alles om hen te redden.’