De politieke partijen twitteren zich suf, maar verwaardigen ze zich ook vragen van de kiezer te beantwoorden? Mondjesmaat.

Onlangs stuurde een meneer een klaagzang naar alle politieke partijen. Hij wond zich erover op dat hij meteen de politie op zijn dak kreeg als hij een feestje had, terwijl ‘die moslims’ hun vrouw in boerka over straat mochten laten lopen.

Een van de reacties luidde: ‘In uw situatie blijkt dat bepaalde Marokkanen en Turken wellicht niet onze waarden en normen delen en als de politie niet ingrijpt waar het moet ingrijpen dan is dat inderdaad terecht onbegrijpelijk. [Onze partij] wil dat de politie zich bezighoudt met boeven vangen in plaats van onnodig bonnen uit te delen.’ Verdonk? De PVV? Nee, GroenLinks.

Al schreef de partij ook voor een ‘open samenleving’ en een ‘kleurrijk Nederland’ te zijn, wat opvalt is vooral hoe ongegeneerd ze deze meneer naar de mond praatte. Zijn mailtje kwam uit de koker van TNS Nipo. Het onderzoeksbureau stuurde de politieke partijen mystery voters met tien verschillende verhalen op hun dak. Ze twitteren zich rot en tuigen de mooiste websites op. Maar zitten ze wel te wachten op lastige vragen van kiezers?

Het CDA, de PvdA, GroenLinks en de Partij voor de Dieren reageren bijna altijd inhoudelijk, meestal op een manier die netjes strookt met het eigen verkiezingsprogramma. Maar soms wringen ze zich in bochten om de kiezer te behagen. Een loodgieter die last heeft van Polen die drie keer zo goedkoop werken, krijgt van de sociaal-democraten te horen: ‘De PvdA is voor het selectief toelaten van arbeidsmigranten.’ Dat deze slogan niet van toepassing is op de Polen, omdat vrij verkeer van werknemers een fundamenteel recht is in de Europese Unie, verzwijgt de PvdA voor het gemak maar even.

Pikant is de reactie van de Partij voor de Dieren op het relaas van een vrouw die verdrietig is dat haar 88-jarige moeder in het verzorgingshuis nauwelijks aandacht krijgt. De partij schrijft eerst dat de zorg voor ouderen meer aandacht verdient, om daarna weer snel op het eigen stokpaardje te springen. ‘Er is nog veel werk te doen op het gebied van dierenwelzijn; de vele daaraan gerelateerde onderwerpen eisen vooralsnog al onze aandacht op.’ Een opmerkelijk openhartig antwoord voor een partij die steeds vaker begint te briesen als ze als een one-issue clubje wordt weggezet.

Nu ja, de Partij voor de Dieren antwoordt tenminste bijna altijd trouw. D66, VVD, SGP, PVV en SP verwaardigen zich daar zelden toe. Peter Kanne, onderzoeker van TNS Nipo, vindt vooral de magere prestaties van de SP opvallend. ‘De SP is erg actief op internet en heel creatief in het interactief campagne voeren. Ik had verwacht dat ze hier veel degelijker in zou zijn.’ Opmerkelijk is ook dat de VVD, een grote partij die toch haar organisatie op orde moet hebben, maar een enkele keer de moeite neemt inhoudelijk te reageren. Met een ondernemer die weeklaagt over de belastingen weten de discipelen van Rutte wel raad. Maar de meeste mystery voters moeten het doen met een ontvangstbevestiging.

‘Dat vind ik eigenlijk best wel ernstig,’ zegt Peter Kanne. ‘Bijna alle partijen bieden de mogelijkheid aan vragen te stellen op internet. Dan wek je wel de verwachting dat je ook antwoord geeft.’ Heel veel partijen zijn actief met nieuwe media,’ constateert Kanne. ‘Dit onderzoek laat zien dat ze die vooral gebruiken om uit te zenden, niet om te ontvangen en te luisteren.’