Vrij Nederland 'What goes up, must come down'
Eén uitglijder was genoeg om de vriendelijke reus aan de schandpaal te nagelen.
Illustratie: Bas van der Schot
'What goes up, must come down'
Eén uitglijder was genoeg om de vriendelijke reus aan de schandpaal te nagelen.
Is Emile Roemer de Wouter Bos van 2012?
Daar begint het op te lijken. Zes jaar geleden maakte de toenmalige PvdA-leider mee hoe het is om tot winnaar van de verkiezingen te worden uitgeroepen en dan toch te verliezen. Bos was tot boegbeeld uitgegroeid van het verzet tegen het 'asociale' tweede kabinet-Balkenende. De Maurice de Honden van deze wereld voorspelden hem een monsterzege: de PvdA zou met gemak zestig Kamerzetels kunnen halen. Bos was een stuk vlotter en welbespraakter dan de zittende premier dus wat kon er misgaan?
Het liep anders. Het pleidooi van de PvdA-leider voor een nieuwe opzet van de AOW viel verkeerd bij de vergrijsde achterban. Tijdens een debat op Radio 1 had hij niet terug van de beschuldiging van Balkenende: 'U draait en u bent niet eerlijk.' Bos zondigde vervolgens tegen de oude campagnewijsheid 'wie geschoren wordt, moet stilzitten'. Op de tv en in De Telegraaf beklaagde hij zich over de verdachtmakingen waarvan het CDA zich bediende. Die partij was bezig hem kapot te maken, zei hij. Dat was precies waar zijn tegenstanders op hoopten. 'Bos is een huilebalk', kopte de krant van wakker Nederland. In november 2006 won Jan Peter Balkenende de verkiezingen.
Vandaag Hosanna! Morgen kruisigt Hem! Dat Bijbelse gezegde gaat nu op voor de lijsttrekker van de SP. Begin dit jaar kon ik het niet helemaal plaatsen dat Roemer door programma's als EenVandaag en De Wereld Draait Door al tot volgende premier werd uitgeroepen. De onderwijzer uit Boxmeer had zijn verkrampte voorganger Agnes Kant snel doen vergeten. Hij had bij de verkiezingen het verlies weten te beperken en stak in Kamerdebatten gunstig af bij linkse concullega's als Cohen en Sap. De media omhelsden de goedmoedige Brabander die moeiteloos over elk onderwerp meepraatte: van de toespraken van Martin Luther King tot de bluescomposities van gitarist B.B. King. Zo ontstond een sfeer waarin het logisch leek dat de verkiezingen zouden gaan tussen de vriendelijke reus Roemer en de eeuwig glimlachende premier Rutte. Waar de SP inhoudelijk voor stond, deed er in Hilversum niet meer toe. Zou iemand het verkiezingsprogramma van de partij wel eens hebben gelezen, vroeg ik me destijds af. Zaten al die enthousiaste talkshowhosts werkelijk te wachten op de verhoging van de inkomstenbelasting en herinvoering van de vermogensbelasting waarvoor de Socialisten hartstochtelijk pleitten?
Opeens is het Torentje voor de SP weer uit het zicht verdwenen
De ontnuchtering kon niet uitblijven. De SP begon zo laat mogelijk met haar verkiezingscampagne want 'we wilden niet meteen over de kling worden gejaagd,' onthulde Roemers running mate Renske Leijten dit weekend op de radio. Het mocht niet baten. Eén uitglijder in Het Financieele Dagblad ('Als de Europese Commissie Nederland een boete oplegt, betalen we die niet') was genoeg om de vriendelijke reus aan de schandpaal te nagelen. Een paar tegenvallende mediaoptredens deden de rest. Net als in 2006 liet De Telegraaf zich kennen als een onvervalste campagnekrant, nu niet tegen de PvdA maar tegen de SP. Een paar koppen: 'Roemer ramp voor schatkist', 'SP kost banen', 'Roemer jokt' en 'Het rommelt bij Roemer'. Ondertussen beeldde zakenblad Quote Roemer als kettingzaagmoordenaar af. De werkgevers kwamen uit de coulissen om het SP-programma een 'ramp voor Nederland' te noemen en de partij te verwijten dat ze 'het poldermodel had kapotgemaakt'. Rutte gaf op zijn partijcongres een goedkope imitatie van Amerikaanse politici als Mitt Romney en Paul Ryan ten beste: er bestond een fundamenteel verschil tussen het liberalisme en het socialisme en de socialisten bedreigden de welvaart. Minister Kamp van Sociale Zaken ging nog een stapje verder. In Nieuwsuur maakte hij de SP keihard uit voor 'een beweging met een maoïstische en crypto-communistische achtergrond'.
Roemer werd door die plotselinge aanvallen volledig van zijn stuk gebracht. Er werd karaktermoord op hem gepleegd, klaagde hij in De Telegraaf. Net als Wouter Bos zes jaar geleden.
Opeens is het Torentje voor de SP weer uit het zicht verdwenen. De media hebben Diederik Samsom inmiddels tot 'het redelijk alternatief ter linkerzijde' uitgeroepen. Blood, Sweat & Tears zongen het al: 'What goes up, must come down.' Dat geldt ook voor Emile Roemer
Over Max van Weezel
Max van Weezel (1951) werkt sinds 1976 voor Vrij Nederland. Vanaf 1981 als politiek redacteur, vanaf 1998 redacteur opiniepagina. Van 2000 tot 2004 was hij adjunct-hoofdredacteur van VN. Sindsdien is hij een van de toonaangevende columnisten van Vrij Nederland.