Tot 2006 lag D66 zogezegd op zijn rug: de vernieuwingspartij van Hans van Mierlo was op sterven na dood. Met een restje van drie Kamerzels leek het wel zo ongeveer met de sociaal-liberalen gedaan.
Maar een wonder geschiedde: Alexander Pechtold trad naar voren, met de zelfverzekerheid die eigen is aan de veilingmeester (zijn vroegere beroep). Een die zowel directief t.o.v. 'de zaal' als feilloos analyserend wat er zoal in dezelfde 'zaal' speelde. Pechtold trad naar voren als de grote bestrijder van het fenomeen Wilders dat als een repeterend rechts one-linerskanon meer en meer het beeld van de Nederlandse politiek ging bepalen. Weinigen namen de Mozartgorilla (Die Tageszeitung laatst) serieus, Pechtold daarentegen wel. Zowel op basis van persoonlijke afkeer als van gecalculeerd partijbelang - dit kan samenvallen - wist hij door Wilders achterna te zitten in debatten D66 zowaar aan de oppervlakte van de dagelijkse 'Haagse' politiek te brengen, in plaats van het te laten zinken tot het niets. Wat zonder meer als huzarenstukje kan worden gekwalificeerd.
Pechtold bleef niet alleen maar Wilders achterna zitten, maar agendeerde telkenmale de thema's die het hartebloed van D66 vormen: onderwijs voorop.
Niet echter, of beter in veel mindere mate thema's die direct met de reden van ontstaan en bestaan van D66 te maken hebben: hervorming van de (formele) Nederlandse democratie. Dit kroonjuweel van D66, dat overigens enkele jaren geleden door Hans van Mierlo zelf min of meer tot archiefstuk werd verklaard, staat sinds de dood van de med-oprichter van D66 weer volop in de belangstelling. Van Hogervorst (VVD) en Van Rij (CDA) maken zich er sterk voor.
Of Pechtold de intelligentie heeft om dit teken van de tijd - met dreigende versplintering van het politieke krachtenveld - echt te verstaan, dat is maar de vraag.
Zijn afscheid-nemen van het D66kroonjuweel bestuurlijke en democratische vernieuwingen was eertijds, vanaf 2006, een gouden greep. Door het nu te laten liggen ontneemt hij zichzelf en zijn partij de kans om in het politieke titanengevecht tussen Cohen, Balkenende en Wilders al dan niet prominent zichtbaar te blijven. Het gevaar is namelijk niet denkbeeldig dat D66 in de forse golfslag die PvdA, CDA en PVV gaan veroorzaken in de reeds begonnen verkiezingsstrijd tot 9 juni, toch nog kopje-onder zal gaan. Althans ten opzichte van forse winstprognoses voor D66 die verschillende peilingen op basis van verschillende statistische berekeningen tot nu toe ten beste hebben gegeven. Al hoewel gezegd moet zijn: there are lies, damned lies and there are statistics.