Een meerderheid in de Tweede Kamer wil dat de F-16’s in Afghanistan blijven. Dat bleek toen PvdA-voorman Wouter Bos in Nova zei door te willen gaan met ‘met ontwikkelingswerk, F16's en trainingen van de politie’.

Grote vraag is: wat nu? Door de val van het kabinet is het hele Afghanistan-pakket (dus én Uruzgan én trainingsmissies én de F-16) in de ijskast gezet. De Tweede Kamer moet binnenkort besluiten welke onderwerpen ‘niet controversieel’ zijn en dus door het demissionaire kabinet-Balkenende mogen worden behandeld. Er bestaat overigens een aanzienlijke kans dat de beslissing over F-16’s in die categorie valt, zeker nu de PvdA voor blijkt te zijn.

Het is opvallend dat er de afgelopen weken en maanden in de Tweede Kamer zoveel tijd en aandacht is geweest voor de missie in Uruzgan, en zo weinig voor die van de F-16’s. In Den Haag heerst de opvatting dat de Nederlandse jongens ‘hoog in de lucht’ zitten, geen gevaar lopen en dat de missie daarom geen probleem is.

Maar voor de Afghanen geldt een heel ander verhaal. De inzet van de NAVO-straaljagers (elke 24 uur hangen er tien in de lucht) eist al jaren de meeste burgerslachtoffers, zo blijkt uit cijfers van de Verenigde Naties. In 2009 werd 61% van de door ISAF/coalitie veroorzaakte
burgerslachtoffers getroffen door luchtbombardementen. Afgelopen week nog vielen er in Uruzgan meer dan twintig slachtoffers waaronder vrouwen en kinderen, weliswaar niet door de F-16’s, maar door twee Amerikaanse helikopters. Dit soort incidenten hebben nog nooit tot een diepgaand debat in het Nederlandse parlement geleid over de zin en onzin van het gebruik van het luchtwapen door de NAVO.

De Amerikaanse generaal McChrystal, de baas van alle troepen in Afghanistan vindt dat met de inzet van straaljagers en helikopters veel ‘verantwoordelijker’ omgesprongen moet worden. In Vrij Nederland reageerde afgelopen week Peter Tankink - commandant van de Nederlandse luchtmacht op de basis Kandahar en F16-vlieger - op deze nieuwe regels. ‘We zijn terughoudender geworden’, stelde hij.

Overigens zal de NAVO de verlenging van de missie van de F-16’s niet als een goedmakertje voor het vertrek uit Uruzgan zien. Nederland zal door haar aanstaande vertrek uit Uruzgan een minder prominente rol gaan spelen in Afghanistan. Je praat alleen mee als je troepen op de grond hebt.