Hoe slaagt Diederik Samsom erin trouw te blijven aan zijn groene achtergrond?

Dat is de vraag nu de oud-Greenpeaceactivist een regeerakkoord moet zien te smeden met de VVD: uitgerekend de partij die al twee keer de verkiezingen won met de belofte dat Nederland lekker hard mag rijden op de snelweg. Op het persoonlijke vlak kan Samsom het misschien wel eens worden met Mark Rutte, de man die een paar jaar geleden nog met een pamfletje het ‘Groen Rechtse’ gedachtengoed probeerde te lanceren. Maar in het openbaar mag Rutte daar van zijn strategen niet meer over beginnen.

Samsom weet inmiddels ook dat je met een groene agenda geen verkiezingen wint: niet meer dan vijf procent van de kiezers bepalen hun stem op grond van groene opvattingen. Geen wonder dat hij in de verkiezingscampagne nauwelijks over duurzaamheid begon. In het verkiezingsdebat bij Radio 1 probeerde Jolande Sap hem er nog op aan te vallen: ze stelde dat het oorspronkelijke groen van de PvdA ‘steeds valer groen’ aan het worden was, en daagde hem uit om stelling te nemen tegen de vervuiling door Tata Steel in IJmuiden. Samsom wist zich er superieur uit te kletsen met een anekdote die hij al talloze malen had gebruikt: toen hij als jong actievoerdertje protesteerde tegen de vervuiling door Hoogovens, had een oude fabrieksarbeider in het publiek tegen hem gezegd: ‘Maar wij dan? Jongen, je hebt het wel over duizenden banen.’ Met andere woorden: Diederik was ook jong en onberaden geweest, maar wist inmiddels heel staatsmannelijk dat de wereld ingewikkelder in elkaar stak. Volgende onderwerp.

In het debat trok Samsom nog aan het langste eind. Maar wat gaat de PvdA in de praktijk waarmaken van haar groene agenda? Volgens GroenLinks, de partij die bij de laatste verkiezingen is teruggevallen op haar groene ‘kernelectoraat’ van vier zetels, zet Samsom zijn groene ambitie nu al overboord. In het vandaag gepresenteerde ‘deelakkoord’ over de begroting van 2013 blijken VVD en PvdA 155 miljoen te willen bezuinigen op vergroening van de economie. De vraag is: wat gaat Samsom daar de komende jaren tegenover stellen?
Tip: sluit een ‘Green New Deal’ met het bedrijfsleven, zoals Maxime Verhagen ook al heeft geprobeerd, en zoals GroenLinks al lange tijd bepleit. Dan kan Samsom trouw blijven aan zijn groene verleden en krijgt Rutte toch nog zijn Groen Rechtse beleid, ondanks zijn eigen VVD.