In de veelbesproken integratienota van minister Ella Vogelaar die vorige week verscheen, dient stadsdeel Slotervaart als illustratie voor de toenemende etnische spanningen. Ahmed Marcouch, stadsdeelvoorzitter van Slotervaart: ‘Goed dat Vogelaar mensen oproept nader tot elkaar te komen. Maar wat mij betreft mag ze veel verder gaan.’

Ahmed Marcouch, stadsdeelvoorzitter van Slotervaart, is blij met de integratienota. Maar hij vond het jammer dat minister Ella Vogelaar zich bij de presentatie keihard afzette tegen Rita Verdonk. Marcouch: ‘Dankzij haar is de Wet inburgering ingevoerd. En die duw in de rug om mensen Nederlands te laten leren, was hard nodig.’

Hebt u in Slotervaart iets aan de integratienota?
‘Jazeker. De kern van de boodschap is toch dat nieuwkomers naast rechten ook plichten hebben. Dat ze actief hun best moeten doen om onderdeel van de samenleving te worden.’

Maar dat integratie van twee kanten moet komen, is toch oud nieuws?
‘Nu staat het zwart op wit, dat is belangrijk. Het rapport benadrukt ook de angst van de autochtonen. Hun gevoelens moeten serieus genomen worden en niet worden afgedaan als xenofobie, zoals lang gebeurde. De autochtonen hebben heel wat te verstouwen gehad. Als je al jarenlang in een buurt woont en die verandert dan binnen een paar jaar helemaal, en de mensen die daar komen wonen, zoeken geen contact maar stralen iets uit van: jij hebt mij maar te dulden, dan begrijp ik die autochtoon wel.’

Waarom hebben allochtonen soms die houding?
‘Ze vinden het moeilijk om zich in de ander in te leven, het is gebrek aan empathie. Ik sprak laatst hbo-studenten islamstudies. Ze klaagden dat ze nergens een baan konden krijgen. Ik zei dat ze zich moesten realiseren dat de opkomst van de islam soms moeilijk ligt, juist nu de christelijke kerken leeglopen. Je in een ander kunnen verplaatsen, dát is beschaving.’

We moeten het toch sámen doen?
‘Het is goed dat Ella Vogelaar mensen oproept nader tot elkaar te komen. Maar wat mij betreft mag ze veel verder gaan. Laat mensen over hun angsten vertellen, laat ze zeggen hoe moeilijk het voor ze is dat de kerk door de moskee vervangen wordt en de melkboer inmiddels een islamitische slagerij is. We hoeven niet alleen over elkaars feesten te vertellen, laten we het maar eens hebben over die pijn.’

Iets anders dat je in de nota opvalt?
‘De bureaucratie rond de inburgering wordt aangepakt. Gelukkig. In Slotervaart staan zeshonderd mensen op de wachtlijst voor taalles, een drama. Sommige bewoners staan al een jaar op lijst!’

Wat mis je in het rapport?
‘Integratie is meer dan het leren van taal of het hebben van een baan. Het gaat ook om een mentaliteitsverandering, dat mag wat mij betreft scherp aan de orde worden gesteld.’

Hoe dan?
‘Mentaliteit is de slagader waar het bij integratie allemaal om draait. De term burgerschap stelt alleen iets voor bij mensen die zich ook burger vóélen. En bij veel allochtonen vraag ik me dat af. Integratie begint bij jezelf.’

Wat had Vogelaar over die mentaliteit kunnen zeggen?
‘Allochtonen kunnen fatalistisch zijn, kijk hoe sommigen omgaan met de verzorgingsstaat. Ze hebben geen werk en laten het erbij zitten, dat is een verkeerde mentaliteit. De verzorgingsstaat hospitaliseert. Het niet hebben van een arbeidsethos staat integratie in de weg. Ik zou tegen iedereen willen zeggen: pak je kansen, die zijn er genoeg in dit land! Ik wil de discriminatie op de arbeidsmarkt niet bagatelliseren, maar zet door. Er is genoeg werk. Als je stevige knieën en schouders hebt, kun je aan de slag. Mensen die aan het loket voor een uitkering komen, zouden in plaats van een uitkering een baan moeten krijgen. Dan kunnen we ze feliciteren met het werk dat ze hebben. Zo maken we er een felicitatieloket van.’

En nog even het voorstel van Henk Kamp: hij wil bruiden die naar Nederland komen een DNA-test afnemen. Om zo huwelijken tussen neven en nichten te voorkomen.
‘Het is terecht dat hij hier aandacht voor vraagt. Maar ik zie meer in goede voorlichting. Migranten uit Marokko en Turkije zijn inmiddels trouwens veel beter op de hoogte van de risico’s van dat soort huwelijken. En die kennis werpt z’n vruchten af, er komen bijna geen importbruiden meer naar Nederland. Dat heeft Verdonk met haar strenge immigratie-eisen al geregeld.'