Vrij Nederland Spijt van Lenteakkoord
Foto: Werry Crone/HH
Spijt van Lenteakkoord
Zouden Pechtold en Sap nog wel eens denken: hadden we voor de zomer maar niet op nieuwe verkiezingen aangedrongen?
Zouden Pechtold en Sap nog wel eens denken: hadden we voor de zomer maar niet op nieuwe verkiezingen aangedrongen?
Vlak nadat Geert Wilders met slaande deuren het Catshuis verliet, benaderde premier Rutte de oppositiepartijen in de Tweede Kamer.
Zouden ze ervoor voelen dat het minderheidskabinet tot 2014 aanbleef, was de vraag. Dan konden Maxime Verhagen, Hans Hillen, Henk Kamp en Ivo Opstelten hun karwei gewoon afmaken. Uiteraard zou zo’n minderheidskabinet van VVD en CDA zich nederig opstellen tegenover het parlement – zoals als bij het sturen van politietrainers naar Afghanistan al was gebeurd. Tussentijdse verkiezingen (de vijfde in tien jaar) waren dan niet nodig.
Het zaad viel op rotsige bodem. Van de oppositiepartijen liep alleen de ChristenUnie van Arie Slob warm voor het geven van gedoogsteun aan zo’n gekortwiekt minderheidskabinet. Alle andere partijleiders drongen op vervroegde verkiezingen aan. Vooral Alexander Pechtold en Jolande Sap. Ze wilden Rutte helpen een begroting voor 2013 op te stellen – zodat Nederland geen boete kreeg van Eurocommissaris Rehn. Maar alleen als de kiezer meteen daarna naar de stembus mocht. Zo was het sinds de jaren zestig gegaan als een kabinet viel. Pechtold en Sap vonden dat ze het aan hun stand verplicht waren op ontbinding van de Kamer aan te dringen. Even leken ze het historisch gelijk aan hun kant te hebben. Het Lenteakkoord werd gesloten en ChristenUnie, D66 en GroenLinks legden daar veel eer mee in. Ze hadden hun nek uitgestoken, moed getoond, ze waren over hun eigen schaduw heen gesprongen – zo luidden in april de eerste krantencommentaren.
Daarna begon het gekibbel over de forensentaks: op Pechtold na durfde niemand die maatregel uit het Lenteakkoord voluit te verdedigen. Het akkoord verkruimelde waar je bij stond, de partijen gingen de verkiezingen toch liever met hun eigen programma in. Met een teleurstellend resultaat: D66 won twee zetels maar VVD en PvdA hebben de erven Van Mierlo niet nodig voor het vormen van een regering. Pechtold, die zich in mei de schaduwpremier van Nederland waande, staat aan de zijlijn. Slob dreigde een zetel te verliezen en is al lang blij dat hij er vijf heeft weten te behouden. Ook hij wordt voor zijn bewezen diensten bedankt. Om het nog maar niet te hebben over Sap die door haar eigen fractie werd gevloerd en nu bibberend het oordeel van de commissie-Van Es over haar functioneren moet afwachten. Zouden Pechtold en Sap nog wel eens denken: hadden we voor de zomer maar niet op nieuwe verkiezingen aangedrongen?
Over Max van Weezel
Max van Weezel (1951) werkt sinds 1976 voor Vrij Nederland. Vanaf 1981 als politiek redacteur, vanaf 1998 redacteur opiniepagina. Van 2000 tot 2004 was hij adjunct-hoofdredacteur van VN. Sindsdien is hij een van de toonaangevende columnisten van Vrij Nederland.