Bijna alle aanbevelingen van Davids leverden spanningen op tussen de christen-democraten en de PvdA’ers.

De Winterspelen naderden en het vierde kabinet-Balkenende schaatste op dun ijs.

Jaap de Hoop Scheffer deed er als minister van Buitenlandse Zaken misschien iets te kort over om besluiten te nemen over zaken van oorlog en vrede (hij kon het in drie kwartier, volgens de commissie-Davids), dít kabinet verviel in het andere uiterste. Sinds 12 januari werd de Blauwe Zaal van het ministerie van Algemene Zaken een paar keer per week gefrequenteerd door de bewindslieden die een reactie op het rapport-Davids en een besluit over de missie in Afghanistan moesten voorbereiden.

Ondanks de inspirerende omgeving - schilderijen van Karel van Veen, Dirk van Duijne en Jan Asselbergs - kwam er weinig uit hun handen.

Na veel gekrakeel tussen Balkenende, Verhagen, Bos en PvdA-fractievoorzitter Hamer slaagde het kabinet er half januari in één fraaie volzin over het rapport-Davids te formuleren. Met de kennis van nu zou een adequater volkenrechtelijk mandaat nodig zijn geweest voor de steun aan de invasie in Irak in 2003. Die compromistekst was te danken aan overleg tussen minister Koenders van Ontwikkelingssamenwerking en staatssecretaris De Vries van Defensie, op dat moment zo'n beetje de enige twee bewindslieden die nog met elkaar on speaking terms waren.

Helaas telde het rapport-Davids nog achtenveertig andere aanbevelingen. Daar moest óók een kabinetsreactie op komen. Met een koppige premier als Balkenende en een coalitiepartner (de PvdA) die zich vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen geen gezichtsverlies kon veroorloven, viel dat niet mee. Gaf Balkenende de regie destijds uit handen aan De Hoop Scheffer, zoals de commissie-Davids suggereerde? Balkenende onderschreef die conclusie geenszins. Hij vond dat er sprake was van een poging tot beschadiging van de minister-president.

Terwijl de PvdA een gepeperde passage over de ontbrekende regisseursrol van Balkenende juist van harte toejuichte. Werd de Kamer in november 2002 onvoldoende geïnformeerd over het Amerikaanse verzoek om hulpverlening? Ambtenaren van Algemene Zaken, die een conceptregeringsstandpunt opstelden, droegen de formulering aan dat het toenmalige kabinet-Balkenende scheutiger met informatie had kunnen zijn. Maar dat hoefde niet. Het concept, dat uitlekte naar de site van KRO's Reporter: 'Ten aanzien van steunverlening in het kader van Host Nation Support bestond en bestaat geen plicht om de Kamer voorafgaand aan de inzet van de krijgsmacht te informeren.' Een conclusie die het CDA beter uitkwam dan de PvdA.

Het waren maar een paar voorbeelden. Bijna alle aanbevelingen van Davids leverden de afgelopen weken spanningen op tussen de CDA'ers die de expeditie in Irak steunden en de PvdA'ers die daartegen rebelleerden. Kringen rond het kabinet ontkenden stellig dat er een verband bestond tussen de kabinetsreactie op Davids en het besluit dat moest worden genomen over Afghanistan. Dat zou te veel naar koehandel rieken. Maar de hoofdrolspelers waren dezelfde: Balkenende en Verhagen hadden Bush gesteund en vonden nu dat Nederland zijn karwei in het zuiden van Afghanistan moest afmaken.

Bos, Hamer en PvdA-woordvoerder Martijn van Dam noemden zich geestverwant van Obama, maar wilden geen gehoor geven aan diens smeekbede aan Nederland om de missie in Uruzgan te prolongeren. De bewindslieden in de Blauwe Zaal gaven zich over aan een spelletje kwartetten: konden er wél soldaten naar het relatief rustige Noord-Afghanistan, moest Nederland zich in de toekomst beperken tot het sturen van politiemannen, militaire trainers en welzijnswerkers? Mochten die zich dan in Uruzgan vestigen of alleen op een andere plek in het land aan de Hindu Kush?

De sfeer bereikte vorige week vrijdag een dieptepunt. De spindoctors van de PvdA brachten naar buiten dat hun bewindslieden Balkenende hadden gedwongen af te zien van zijn bezoek aan Vancouver zolang het kabinet geen besluit over Davids had genomen. De spindoctors van het CDA zeiden dat de premier dat zelf had aangeboden en dat de PvdA'ers niet zo kinderachtig moesten doen. Zondag deed zich tijdens het fractievoorzittersdebat op Radio 1 een bescheiden doorbraak voor: zowel Hamer als Van Geel bleken voor een trainingsmissie te voelen. Maar hoe en waar precies? Die vraag was nog lang niet beantwoord.

Na een werkontbijt op het Torentje lag er dinsdag een brief over Davids. Winnaar was vicepremier André Rouvoet die vond dat niet te veel naar het verleden maar vooral naar de toekomst moest worden gekeken. Nog even het prestigevecht tussen CDA en PvdA over Uruzgan beslechten en dan waren de wereldpolitieke problemen opgelost. Dan kon het kabinet nog alleen uitglijden over meer alledaagse thema's als de marktwerking in de zorg en de bezuinigingen op de basisbeurs.