Sommig nieuws verandert nooit: in Den Haag demonstreerden vijfhonderd Molukkers tegen de Indonesische regering. Ze wilden de aandacht vragen voor gevangen genomen dissidenten op Ambon. President Wattilete van de Republiek der Zuid-Molukken (RMS) sprak de betogers op het Malieveld toe. De actie is georganiseerd vanwege het geplande staatsbezoek van de Indonesische president Yudhoyono. Het bezoek zelf was inmiddels tot nader order uitgesteld. De president pruimde het niet dat de RMS een kort geding tegen hem had aangespannen. Voorafgaand aan het protest was er een opstootje dat door de politie in de kiem werd gesmoord. Laat ik zelf nou al in 1970 betrokken zijn geweest bij protestacties tegen de komst van Yudhoyono’s ambtsvoorganger generaal Soeharto.

De ‘glimlachende generaal’ (zoals zijn biografie heet) had vijf jaar eerder de Indonesische vader des vaderlands Soekarno afgezet. Bij zijn coup waren een slordige miljoen communisten en linkse nationalisten om het leven gekomen. Koningin Juliana, prins Bernhard en het Nederlandse bedrijfsleven wilden de president graag ontmoeten. Jammer dat zoveel mensen over de kling waren gejaagd maar Soeharto was een stuk minder anti-westers dan de door de repatrianten in Den Haag en omgeving gehate oprichter van de Republik Indonesia. Net als nu waren er tegenstanders van het staatsbezoek: de Molukkers die toen nog Ambonezen werden genoemd meenden dat de mensenrechten werden geschonden in hun deel van de archipel. Opstandige jongeren van autochtone komaf namen het de glimlachende generaal kwalijk dat hij de linkse beweging in zijn land had opgerold. De Molukkers trokken de meeste aandacht. Vlak voor het voorgenomen bezoek bezetten ze de residentie van de Indonesische ambassadeur in Wassenaar. Ze schoten een politieman dood en gijzelden de familie van de ambassadeur. Later zouden ze trouwens met enige regelmaat sneltreinen kapen en schoolkinderen in gijzeling nemen.

Wij – de rebelse linkse jongeren – waren minder gewelddadig. Ons enige wapen was de verfkwast. In het holst van de nacht trokken mijn studievriend Herman en ik naar een treinviaduct in het zuiden van Leiden (waar ik op school heb gezeten en in het weekend nog vaak kwam). ‘Soeharto moordenaar!’, zouden we op de muur van het viaduct kalken. In de hoop dat de bevolking van de sleutelstad dan in opstand kwam tegen het staatsbezoek. Helaas kwamen we niet ver. Na een minuut of tien dook uit het donker de politie op. H. kon tijdig de benen nemen. Ik werd meegenomen naar een keldertje onder het politiebureau bij het Rapenburg. Om urenlang te worden verhoord door een agent die tijdens de politionele acties nog had gevochten voor het behoud van onze kolonie en zijn verlies nooit had kunnen verkroppen. ‘Klootzakken dat jullie zijn! Eindelijk komt het goed tussen Indië en ons en proberen jullie het te verpesten!’, hoor ik hem nog zeggen. Het werd een onaangename nacht.

Niet dankzij Herman en mij maar vanwege de gijzelingsactie in Wassenaar werd het bezoek van Soeharto uitgesteld en later van drie dagen tot één dag teruggebracht. Zuid-Molukse vrouwen betoogden, op het Buitenhof werden relschoppers opgepakt. Tijdens het galadiner in paleis Huis ten Bosch maakte koningin Juliana zo weinig mogelijk woorden vuil aan het protest tegen de moordlustige president. ‘Met des te meer dankbaarheid, na al wat er gebeurd is, verheug ik me over uw komst’, was het enige dat de vorstin erover zei. Op bezoeken van Indonesische presidenten aan Den Haag of vertegenwoordigers van het koningshuis aan Djakarta heeft sindsdien nooit een zegen gerust. Juliana’s dochter Beatrix toog in 1995 naar de Oost maar oud-strijders beletten haar aanwezig te zijn bij de plechtigheden ter gelenheid van 17 augustus (de Indonesische onafhankelijkheidsdag). De Indonesische autoriteiten gaven de vorstin vervolgens een cold shoulder. En nu heeft Yudhoyono weer afgezegd. Hij laat zich door de Molukkers niet ‘vernederen’.

Laatst reed ik bij toeval langs het viaduct aan de Leidse Lammenschansweg. In heldere witte letters staat daar nog steeds de tekst ‘Soeharto Moor’.