Het lijkt of de Partij van de Arbeid de landelijke strijd tegen de PVV van Wilders in Rotterdam wil beginnen. Het stemadvies dat Wilders aan de Rotterdammers gaf voor de gemeenteraadsverkiezingen, ‘stem Leefbaar’, en de voortdurende kritiek die Leefbaar de afgelopen tijd op burgemeester Aboutaleb had, lijkt de partij van Pastors nu te moeten bezuren. Die is echter hoopvol: ‘De hertelling van donderdag kan in ons voordeel uitpakken’, zegt Pastors.

Als het aan de PvdA ligt, komt Leef­baar Rotterdam niet in het college. Ook al was het verschil in het aantal stemmen miniem (de PvdA kwam voor de hertelling uit op 28,92% en Leefbaar Rotterdam op 28,63%). Beide partijen krijgen daarmee veertien zetels in de gemeenteraad.

PvdA-lijsttrekker Dominic Schrijer meldde meteen dat de partijprogramma’s voor een samenwerking veel te ver uit elkaar liggen. De andere winnaars van de verkiezingen, GroenLinks, D66 en VVD, zijn door Schrijer uitgenodigd te komen praten.

Sleutelrol
Salima Belhaj, de lijsstrekker van D66 die de afgelopen periode in haar eentje in de raad zat en er nu drie zetels bij heeft gekregen, speelt vanwege de grote winst van D66 een sleutelrol. Zij heeft ervoor gepleit om een informateur te benoemen en vindt het belangrijk Leefbaar juist níet uit te sluiten. ‘Dat vergroot de polarisatie alleen maar. Het is niet verstandig nu de stemming zo fel is. Je graaft je als partij ook in. De feitelijke waarheid is dat heel veel mensen op Leefbaar hebben gestemd, dat moet de PvdA niet vergeten. Misschien is wat hier gebeurt een voorbode van hoe het straks landelijk zal gaan. Als je partijen bij voorbaat uitsluit, is het gedaan met onze consensuspolitiek en maak je het land onbestuurbaar. Het lijkt of de PvdA op deze manier een offensief tegen Wilders inzet, alsof ze willen zeggen: stem op ons, dan zorgen wij ervoor dat Wilders nooit aan de macht zal komen. Vergeet niet: veel allochtonen zijn teleurgesteld in de PvdA omdat ze het naar hun idee niet genoeg tegen Wilders opnamen.’

Wat Belhaj betreft moet burgemeester Aboutaleb en de kritiek die op hem is geuit, door de PvdA buiten de discussie worden gehouden. ‘Het is belangrijk dat iedereen zijn zegje kan doen, anders zit Leefbaar straks verzuurd in de oppositiebankjes. Dit gedrag van de PvdA heeft iets arrogants. We zitten in een moeilijke tijd, er zijn spanningen, wat heeft uitsluiten dan voor zin?’

Samenwerking
Ook politicoloog Rinus van Schen­delen, die in 2002 een akkoord smeedde tussen Leefbaar, CDA en VVD, pleit voor samenwerking. In NRC Handelsblad spoorde hij Dominic Schrijer aan om over zijn eigen schaduw heen te stappen. Inhoudelijk verschillen Leefbaar en de PvdA niet zo veel van elkaar en als ze samen gaan werken, zei van Schendelen, kunnen ze hun energie aan de stad besteden in plaats van aan elkaar.

Nog niet zo lang geleden was het een wens van burgemeester Aboutaleb om de twee aartsrivalen samen te laten besturen, weet Leonard Geluk nog. Pas dan zou Aboutaleb een echte bruggenbouwer zijn. Geluk was tot afgelopen juli wethouder Onderwijs in Rotterdam en vertrok na een roerige periode binnen zijn eigen fractie – hij is nu voorzitter van ROC Midden-Nederland. Een terugkeer naar de landelijke politiek is goed mogelijk, Geluk wordt gezien als een bijzonder capabel politicus. ‘Er moet een informateur komen, iemand die boven de partijen staat,’ vindt hij. ‘Marco Pastors heeft de deur naar de PvdA expliciet opengezet, in het verleden zagen zowel wethouder Jantine Kriens als Aboutaleb het belang in van samenwerking tussen de twee grootste partijen. Ik heb de indruk dat dat het afgelopen half jaar is gaan kenteren. De PvdA lijkt heel boos op Leefbaar te zijn. Het is jammer dat ze niet kijken waar hun overeenkomsten liggen, op het gebied van veiligheid bijvoorbeeld. En beide partijen hebben een stevige sociale agenda. Schrijer speelt nu hoog spel, stel dat het niets wordt in die eerste informatieronde, wat moet hij dan?’

Als Pastors geen wethouder wordt en hij zoals hij heeft aangekondigd vertrekt, dan is de kans groot dat Leefbaar het heel moeilijk krijgt, denkt Geluk.

Is dat waar de PvdA stiekem op hoopt? ‘Dat weet ik niet,’ zegt Marco Pastors. ‘En Leefbaar stort niet in als ik vertrek.’ Natuurlijk hoopt hij op een uitnodiging van de PvdA, maar de hertelling van de stemmen is volgens hem minstens zo belangrijk. In een van de stembureaus van de deelraad bleken honderdvijf biljetten niet te zijn meegeteld. Het ging om vijf PvdA-stemmen en honderd stemmen voor Leefbaar Rotterdam. ‘De hertelling kan in ons voordeel uitpakken,’ denkt Pastors. ‘Onze achterban is boos, ze blijven nu nog rustig omdat wij dat zijn.’

Zie ook: