Dat blijkt een uit een reconstructie van het functioneren van GroenLinks in de afgelopen anderhalf jaar, deze week in Vrij Nederland.

Nadat Jolande Sap eind januari 2011 zonder ruggenspraak een deal met Mark Rutte had gesloten over de missie naar Kunduz zei ze tijdens een emotionele fractievergadering: ‘Als ik als beginnend politiek leider vol passie en vuur een deal binnensleep en het dan toch moet laten afketsen, wordt mijn positie als fractievoorzitter in feite onmogelijk’. Oud-partijleider Femke Halsema had zich op dat moment al tegen de missie gekeerd.

De wijze waarop Sap in haar eerste weken als partijleider het Kunduz-besluit doorduwde betekende een aanslag op het prille vertrouwen in de fractie. Volgens vele betrokkenen was ze vanaf dat moment haar greep op de fractie kwijt. Vooral fractieleden Tofik Dibi en Ineke van Gent werden sindsdien door de partijtop als ongeleide projectielen beschouwd.

In december vorig jaar adviseerde een interne commissie van toenmalig partijvoorzitter Henk Nijhof en senator Tof Thissen om Van Gent en Dibi in het fractiebestuur te vervangen door de fractieleden Liesbeth van Tongeren en Rik Grashof. De fractie bleek hopeloos verdeeld over het voorstel.

Vervolgens werd de hulp ingeroepen van ‘veranderkundige ‘ Jan Andreae, die door middel van ‘invoelend luisteren’ de beschadigde verhoudingen in de fractie probeerde te herstellen. In de eerste maanden van 2012 voerde hij achter de schermen intensieve gesprekken met alle betrokkenen.

Toen Tofik Dibi in mei liet weten zich kandidaat te willen stellen voor het fractievoorzitterschap overwoog Jolande Sap het leiderschap van GroenLinks neer te leggen. Pas na aandringen van verschillende partijprominenten besloot ze door te gaan.

Na de dramatische verkiezingsuitslag spreken vooraanstaande partijleden over mogelijke opheffing van GroenLinks. Volgens oud-Europarlementariër Joost Lagendijk moet de partij overwegen haar groene ideeën ‘onderdeel te maken van een bredere beweging door de krachten te bundelen met de PvdA’. Dat vindt ook oud-Kamerlid Ineke van Gent: ‘We moeten de partij niet zomaar opheffen, maar het moet geen taboe zijn in de discussie,’ zegt zij. ‘Als het erop aankomt zou ik kiezen voor een fusie met de PvdA.’

Lees het hele artikel deze week in Vrij Nederland.