'Het terugdraaien van het rookverbod is een achterhoedegevecht,' zegt VVD'er Hans Hoogervorst, minister van Volksgezondheid tussen 2003 en 2006. 'De hele wereld is bezig het anti-rookbeleid strenger te maken. En dan gaat Nederland het beleid juist weer soepeler maken. Ik geneer me daar een beetje voor.' De kritiek van Hoogervorst is opmerkelijk: hij is partijgenoot van Schippers. Samen stonden ze aan de wieg van de nieuwe Zorgverzekeringswet.

In december vorig jaar versoepelde minister Schippers het algemene rookverbod, dat was ingevoerd onder het vorige kabinet. In kleine cafés zonder personeel mag sindsdien weer gerookt worden. Ook past de minister andere aspecten van het levensstijlbeleid aan: dieethulp en medicijnen voor stoppen met roken verdwijnen uit het basispakket. Daarnaast stopt zij met alle mediacampagnes voor gezond leven, waaronder de succesvolle Bob-campagne tegen rijden onder invloed.

Els Borst (D66), minister van Volksgezondheid in de twee paarse kabinetten, zegt: 'Op rookgebied wordt Nederland zo langzamerhand de risee van Europa.' Ze vindt dat Schippers 'weinig oog' heeft 'voor de 'psychologische kant van de zaak. Zolang stoppen met roken cursussen gratis zijn, komen er veel meer mensen op af.' Borst noemt Schippers, die enkele jaren werkte bij lobbyorganisatie VNO/NCW, 'een echte werkgeversminister.'

Oud minister Hedy d'Ancona (PvdA) heeft vooral kritiek op het stopzetten van de gezond leven-campagnes. 'Het is een kwestie van penny wise and pound foolish. Je krijgt het straks op een veel kostbaardere manier terug, met suikerziekte en andere ellende.' Ze verwijt Schippers 'selectief' beleid: 'Bij roken, eten en drinken vindt ze dat mensen er zelf over gaan. Maar het softdrugsbeleid wordt juist restrictiever.'

De oud-bewindslieden doen hun uitspraken in een uitgebreid profiel van Edith Schippers, deze week in Vrij Nederland. Volgende week verdedigt de minister in de Tweede Kamer haar begroting.