Boeiend boek van oud-PvdA-voorzitter Ruud Koole! In ‘Mensenwerk. Herinneringen van een partijvoorzitter 2001-2007’, verschenen bij uitgeverij Bert Bakker, beschrijft de politicoloog aan de Universiteit Leiden onder meer de besluitvorming over straalvliegtuig JSF toen de PvdA in 2002 in de regering zat.

Het partijbestuur was tegen de aanschaf, net als het grootste deel van de achterban. ‘De klap was groot toen het kabinet toch besloot tot deelname aan de ontwikkeling van de JSF.’ Dat was het werk van minister Willem Vermeend van Sociale Zaken en staatssecretaris Dick Benschop van Buitenlandse Zaken.

Koole hoopte dat fractiewoordvoerder Frans Timmermans – die tegen was – zijn poot stijf zou houden. Dat wisten de paarse bewindslieden te voorkomen. ‘Op Tweede Paasdag belde Frans me op. Hij luchtte zijn hart over de enorme druk die sommigen in de top van de partij op hem uitoefenden. Zijn carrière zou ten einde zijn wanneer hij zo zou doorgaan, zo was hem te verstaan gegeven.’ Gezellige omgangsvomen toch binnen de rooie familie!

Het verhaal kreeg een krankzinnige ontknoping. Het kabinet-Kok trad af naar aanleiding van het onderzoek van historicus Hans Blom naar de gang van zaken in Srebrenica. Bevrijd van de regeringsverantwoordelijkheid sloeg fractieleider Ad Melkert als een blad aan de boom om. Hij was nu tegen deelname aan de ontwikkeling van de JSF ‘omdat het financiële risico voor de belastingbetaler te groot was.’

De fractie stemde voor een motie van D66 waarin werd opgeroepen af te zien van het peperdure project. Tot woede van Vermeend (nu commissaris bij Mitsubishi, Maison van den Boer en de Free Record Shop) en Benschop (nu in dienst van Shell). Timmermans mocht zijn carrière voortzetten.

Hij is nu staatssecretaris van Buitenlandse Zaken in een kabinet dat voor 100 miljoen euro een testtoestel bestelde. Congressen kopen geen straaljagers, zei minister Henk Vredeling van Defensie in de jaren zeventig. Partijvoorzitters en fractiewoordvoerders mogen zich daar kennelijk ook niet teveel mee bemoeien.