Het begint stil te worden rond Jan Peter Balkenende. Niet de stilte van ‘lonely at the top’, maar van een man die bezig is aan zijn laatste dagen als partijleider. In de peilingen blijft de premier ver achter op Mark Rutte (VVD) en JobCohen (PvdA). Zijn breekpunt over de hypotheekrenteaftrek (het eerste ooit in de geschiedenis van het CDA) heeft niet het gewenste effect gehad. En met zijn plotselinge coming out voor een coalitie met VVD, GroenLinks en D66 lijkt Balkenende alleen maar verwarring te hebben gezaaid.

Maar het meest opmerkelijk was de manier waarop de CDA-top hem de afgelopen dagen publiekelijk liet vallen. Marja van Bijsterveldt, staatssecretaris van Onderwijs en vertrouweling van Balkenende, zei dat zij van tevoren niet op de hoogte was gesteld van diens breekpunt-stunt. Ook Ab Klink, minister van Volksgezondheid en al dertig jaar Balkenende’s beste vriend, uitte openlijk zijn verbazing. Als klap op de vuurpijl solliciteerde Ank Bijleveld, de nummer twee van de CDA-lijst, openlijk naar het partijleiderschap. ‘Ik ben in voor alle functies,’ zei ze tegen tv-zender Het Gesprek.

Dat dit nu gebeurt, is een omineus teken voor Balkenende. Het CDA is een notoir gedisciplineerde partij. Klink, Van Bijsterveldt en Bijleveld maken alledrie deel uit van de generatie die de woestijnjaren onder Paars (1994-2002) meemaakte, en het koningsdrama dat CDA-leider Jaap de Hoop Scheffer in oktober 2001 de kop kostte. Sindsdien was de afspraak: nooit meer ruzie en tweespalt. De CDA’ers hebben zich er bijna tien jaar met bewonderenswaardig uithoudingsvermogen aan gehouden.

Maar een week voor de verkiezingen lijkt de bom te barsten. De opmerkingen van de partijtop kunnen als niets anders begrepen worden dan voorzichtige manoeuvres op weg naar de opvolging van Balkenende. Wie de meeste kans maakt, is moeilijk te zeggen. Zowel de twee frontrunners - Camiel Eurlings en Maxime Verhagen – als de twee gevaarlijkste outsiders - Jan Kees de Jager en Jack de Vries – haakten de afgelopen maanden af. Vooralsnog lijkt Ab Klink mij de belangrijkste kandidaat.

Maar laten we eerst nog even 9 juni afwachten. Balkenende staat er beroerd voor. Maar de CDA-leider is ook een beetje als het Duitse voetbalelftal: pas als het eindsignaal klinkt, weet je dat hij verslagen is.