‘De procedure met betrekking tot de nazorg moet worden aangescherpt.’ Cees van der Knaap, staatssecretaris van Defensie, steekt zijn hand naar aanleiding van de zaak-Jethro Wegenaar in eigen boezem. Eerder deed hij klachten van militairen over een gebrekkige nazorg af als ‘incidentele missers’, maar nu erkent hij voor het eerst dat er sprake is van ‘procedurele fouten in het nazorgsysteem’. Hij doet dat in antwoord op de Kamervragen die PvdA-Kamerlid Angelien Eijsink stelde over ex-militair Jethro Wegenaar en zijn nazorg. Wegenaar weigerde vorig jaar naar Uruzgan te gaan en werd onmiddellijk ontslagen en strafrechtelijk vervolgd. De rechter veroordeelde Jethro, maar gaf hem geen celstraf omdat er verzachtende omstandigheden waren.

Zo bleek hij al tijdens de weigering aan een posttraumatische stressstoornis te lijden, opgelopen tijdens zijn vorige missie in Afghanistan. Ook concludeerde de rechtbank dat ‘de hulpverleners van het ministerie van Defensie slagvaardiger hadden kunnen reageren’. Het OM ging in hoger beroep, maar Jethro werd door Defensie gerehabiliteerd. En de Inspecteur Militaire Gezondsheidszorg (IMG) heeft op verzoek van de staatssecretaris een onderzoek uitgevoerd naar de nazorg in het algemeen, en die van Jethro in het bijzonder. De nazorg is inhoudelijk niet tekortgeschoten, concludeerde de Inspecteur. Jethro kreeg na het invullen van de nazorgvragenlijst een telefoontje, maar ‘heeft de aangeboden hulp echter afgeslagen’. Ook uit de ‘screeningsactiviteiten’ kwamen geen problemen naar voren.

Wel erkende de Inspecteur procedurele tekortkomingen in de nazorg: Jethro heeft geen terugkeergesprek gehad en zijn uitzendgeschiktheid is niet getoetst voordat hij werd aangewezen om naar Uruzgan te gaan. Omdat de procedurele fouten zich vermoedelijk niet beperken tot Jethro, heeft de staatssecretaris besloten extra maatregelen te nemen. Wanneer een militair zich niet wil laten behandelen, zal dit voortaan worden gemeld aan de onderdeelarts en in een medisch dossier worden vastgelegd. Ook zal het Sociaal Medisch Team de lijst met uit te zenden militairen voor een missie bespreken en zullen klachten en non-respons op eerdere vragenlijsten worden meegewogen in het advies aan de commandant voor uitzending.

Op dit moment wordt er bovendien een proef gehouden met een verkorte en laagdrempelige vragenlijst. Tot slot vraagt de staatssecretaris de Raad voor Civiel-Militaire Zorg en Onderzoek hem te adviseren ‘over verbeteringen die aangebracht kunnen worden’. ‘Ik hoop hiermee dat situaties zoals die van de betrokken dienstweigeraar in de toekomst kunnen worden voorkomen,’ besluit Van der Knaap in de Kamerbrief van afgelopen vrijdag.

Jethro Wegenaar vindt het ‘heel jammer’ dat geconcludeerd wordt dat hij het aanbod van een psycholoog heeft afgeslagen. ‘Ik heb alleen gezegd dat het telefoontje niet goed uitkwam, want ik zat midden in een oefening. Bovendien ben ik nooit gescreend. Dat de nazorg inhoudelijk niet is tekortgeschoten, vind ik dan ook een bizarre conclusie. Ik hoop dat mijn zaak toekomstige militairen en hun families ten goede komt, dat zij betere zorg zullen krijgen door wat mij is overkomen. En ik hoop dat Defensie er zal zijn voor de familieleden van de korporaal die zaterdag in Uruzgan is omgekomen.’