De telefoon van minister Plasterk moet de afgelopen twee maanden onophoudelijk hebben gerinkeld.
‘Dag Ronald, met Frits Bolkestein.’
‘Ronald? Alexander Rinnooy Kan hier.’
‘Ha Ronald, met Wim Kok. Hoe is het?’

Wat wil het geval? In augustus maakte het Fonds voor de Podiumkunsten zijn subsidieplannen bekend. Die plannen waren niet zo gunstig voor een aantal gearriveerde muziekgezelschappen. Het Asko/Schönberg Ensemble, het Amsterdams Barok Orkest en het Willem Breuker Kollektief verloren hun subsidie – helemaal of grotendeels. Plasterk nam de adviezen van het Fonds integraal over.

Daar was een aantal politieke zwaargewichten niet blij mee. Ze zitten namelijk in de besturen van die muziekgezelschappen, en vullen samen de zaal bij optredens. Afgelopen maandag - de dag dat de Tweede Kamer zich over de cultuurbegroting boog - ontving de minister een heuse dreigbrief.

De ondertekenaars, behalve Kok, Bolkestein en Rinnooy Kan: Hans van Mierlo, Elco Brinkman, Rick van der Ploeg, Hedy d’Ancona en Lodewijk de Waal. Als Breuker en de anderen hun subsidie zouden verliezen, schreven ze, zou dat ‘rampzalige gevolgen’ hebben voor het Nederlandse muziekleven.

Het ergste aan de oproep vond ik niet dat een stel politieke zwaargewichten een poging deed een bewindspersoon te chanteren. Dat gebeurt wel vaker in Nederland, zeker als er culturele subsidies in het spel zijn.

Nee, het meest verbijsterende is de minachting voor het parlement. Plasterk doet immers niets anders dan netjes zijn afspraken met de Tweede Kamer nakomen: vanaf dit jaar wordt de subsidiering van kunstinstellingen buiten de ‘basisinfrastructuur’ volledig bepaald door het Fonds, en niet meer voorgelegd aan de politiek. Juist om politiek gemarchandeer en gerommel te voorkomen.

Maar die afspraken met de Kamer zijn nu even niet van belang, vinden dus een oud-premier, vier oud-ministers, een ex-vakbondsvoorzitter en de voormalige werkgeversbaas. Omdat hun favoriete kamerkoortje of jazzcombo’tje straks geen geld meer krijgt.

Gelukkig gaf Plasterk geen krimp. Hij legde de dreigbrief van de mastodonten naast zich neer. En hij maakte er nog een leuke kwinkslag bij ook: ‘Elke burger in elke buurt heeft er het recht op zich te uiten over het kunstbeleid. Dit was een brief uit de Staatsliedenbuurt.’

Thijs Niemantsverdriet