Plotseling stond hij bij de interruptiemicrofoon, afgelopen dinsdag tijdens het vragenuurtje in de Tweede Kamer: Jan Marijnissen.

Onderwerp van gesprek was de verpleeghuiszorg. Onze bejaarden worden waardeloos behandeld, vond de PVV van Geert Wilders. De SP vond dat ook: zo kan het niet verder met onze arme pensionado’s. Maar de woordvoerders van VVD, PvdA en CDA waren het daar niet mee eens. Er gaat toch ook een hoop goed in de verpleeghuiszorg, zeiden ze.

De Grote Leider van de SP was woedend over de sussende woorden van de middenpartijen. Hij hield een schuimbekkend betoog. Het viel helemaal niet mee in de verpleeghuizen! De toestanden aldaar werden nu al veertien jaar vergoelijkt door het politieke establishment (geen idee waar hij die veertien jaar vandaan had). Net als de onderwijsfiasco’s die onlangs zo pregnant aan de orde waren gesteld door de commissie-Dijsselbloem.

Op dat moment zette Kamervoorzitter Gerdi Verbeet de microfoon van Marijnissen uit. Oneigenlijk gebruik van spreektijd, vond ze. Maar de Ossche bariton van Marijnissen kon het ook wel af zonder versterking. ‘Mijn vraag luidt,’ galmde Marijnissen unplugged door de Kamer, ‘of meneer Dijsselbloem ook bereid is een onderzoekscommissie te leiden naar de misstanden in de verpleeghuiszorg.’

Toen weerklonk er een onheilspellend geroffel. Terwijl voorzitter Verbeet deed alsof er niets aan de hand was en het vragenuurtje formeel afsloot, begonnen veertig man met de vlakke hand op de Kamer-tafeltjes te slaan. Nu gebeurt dat wel vaker – het is de ietwat corpsballerige manier waarop de Tweede Kamer haar waardering uit voor een interventie. Maar dit geroffel kwam slechts uit twee hoeken: uiterst links en uiterst rechts. PVV en SP. De radikalinski’s van Marijnissen en de populisten van Wilders gaven een plaagstootje aan het politieke midden. Rita Verdonk deed ook mee. En het midden zat er stilletjes bij.

In de laatste peiling van Maurice de Hond zijn PVV, SP en Verdonk samen goed voor 53 zetels – meer dan CDA en PvdA bij elkaar. De opstand der horden in de Lage Landen is nog lang niet voorbij.

Thijs Niemantsverdriet