Wat was het dapper geweest als de tegenstanders van Mariëtte Hamer binnen de PvdA-fractie hun mond hadden opgedaan toen het nog kon – op het fractieweekend dat eind augustus werd gehouden in Vlissingen, de geboorteplaats van zeeheld Michiel de Ruyter. Maar toen kozen Diederik Samsom, Staf Depla, Hans Spekman en Jeroen Dijsselbloem (de jongetjes, zoals ze in de fractie worden genoemd) het hazenpad.

Geen kwaad woord over de fractievoorzitter die het slotdebat na de dramatische verlopen Europese verkiezingen had verloren van Geert Wilders en Alexander Pechtold. Mariëtte mocht bij de Algemene Politieke Beschouwingen nog één keer bewijzen wat ze waard was, luidde de consensus aan de nachtbar van Grand Hotel Arion. Dat viel tegen.

In de week van Prinsjesdag stond Hamer bijna nog erger te schutteren dan premier Balkenende. De manier waarop ze ‘Vijftien miljoen mensen’ van Fluitsma & Van Tijn citeerde, was voer voor cabaretiers. Haar standpunt over de AOW bleef onduidelijk. En dat op een moment dat de peilingen sneller kelderden dan de Titanic toen het schip op een ijsschots was gebotst. Het gemor in de fractie nam toe.

Fractiesecretaris Samsom, die in 2008 de strijd om de voorzittersstoel van Hamer verloor, vond de tijd rijp voor een e-mail aan zijn collega’s. Hij laakte de ‘deplorabele staat’ waarin de partij zich bevindt. De oud-campagneleider van Greenpeace had kunnen weten wat er gebeurt als je drieëndertig parlementariërs en hun beleidsmedewerkers discreet aanschrijft. Binnen een week lag de e-mail op straat. Met als resultaat dat Samsom als couppleger en man met de hamer werd omschreven. Ook zijn fractievoorzitter bleef zwaar beschadigd achter.

Partijmastodonten als Jeltje van Nieuwenhoven, Rick van der Ploeg en Jan Pronk waren er als de kippen bij om via De Wereld Draait Door en Villa VPRO hun verontrusting uit te spreken over het weinig charismatische leiderschap van Mariëtte Hamer. De echte boss, Wouter, bleef uiteraard buiten schot. Een politicus moet dapperheid zien te doseren. Donderdag lieten Bos en partijvoorzitter Lilianne Ploumen weten dat ze achter de fel bekritiseerde fractieleider blijven staan. Samsom moet terug in het hok. De positie van de PvdA in de peilingen zal de affaire geen goed doen. Fijn zo’n partij waar iedereen zich als elkaars beste vriend gedraagt!