Honderdvijfentwintig dagen lang was het oorlog tussen koningin Beatrix en de VVD. De liberale informateur Uri Rosenthal constateerde dat een rechts meerderheidskabinet niet mogelijk was. Hij adviseerde het staatshoofd 'een of twee vooraanstaande personen uit de kringen van VVD en PvdA' de mogelijkheid van een kabinet 'uit het brede midden' te laten onderzoeken. Zijn gedachten gingen uit naar Jacques Wallage en hemzelf.

Het 'collectief van adviseurs' rond de vorstin vond dat Rosenthal slordig werk had geleverd. Wat hield een kabinet 'uit het brede midden' in: Paars-plus, of VVD, PvdA en CDA? Als de koningin daartussen moest kiezen, kwam ze in een kwetsbare positie. Dus moest vicepresident van de Raad van State Tjeenk Willink (PvdA) het karwei klaren. Hij adviseerde eerst Paars-plus te onderzoeken.
In VVD-kring werd zijn benoeming gezien als een affront voor Rosenthal. Pas nadat de 'onderkoning' het voorwerk had gedaan, mochten hij en Wallage met de paars-groene partijen aan tafel. De informatiepoging mislukte. Waarna de partijleiders zich vol hartstocht overgaven aan politieke spelletjes.

De spindoctors van de VVD verzekerden de journalisten dat nu een liberaal tot informateur zou worden benoemd. Het wérd een CDA'er, Minister van Staat Ruud Lubbers. Hij zette de deur op een kier voor een minderheidskabinet met gedoogsteun van de PVV. Om daar later weer spijt van te krijgen. Maar toen hadden Rutte, Verhagen en Wilders de Minister van Staat al op een zijspoor gerangeerd. Zijn aanbod leiding te blijven geven aan de gesprekken werd afgewimpeld. Het rechtse trio gaf de voorkeur aan VVD-voorzitter Opstelten. Lubbers legde zich daar met bloedend hart bij neer. De majesteit was not amused.

Begin september leek de kabinetsformatie te stranden. CDA'ers Hirsch Ballin en Klink liepen te hoop tegen het pact met Wilders. Die vertrouwde de christen-democraten niet meer. Opstelten gaf zijn opdracht terug. Rutte kondigde aan zelf een regeerakkoord te gaan schrijven.

De maandag daarop trok Klink zich terug uit de fractie. Wilders zag de samenwerking met het CDA opeens weer helemaal zitten. Ook Rutte en Verhagen wilden door, onder leiding van Opstelten. Het stond haaks op de adviezen die ze net aan de vorstin hadden uitgebracht. Rutte, Verhagen en Wilders hadden de majesteit geschoffeerd, riepen de linkse partijen.

Het hof sloeg terug. Niet Opstelten maar Tjeenk Willink kreeg de informatieopdracht. Pas nadat hij het licht op groen had gezet, kon het gedoogkabinet worden gevormd.

Woensdag 17 november debatteerde de Kamer over de perikelen van deze zomer. PVV-woordvoerder Bontes eiste als vanouds dat de koningin uit de regering werd gezet. Maar ook de linkse partijen - die in september nog vonden dat de majesteit onhoffelijk was bejegend - gaven nu af op haar rol als procesbegeleider tijdens de kabinetsformatie. Ronald van Raak (SP) en Ineke van Gent (GroenLinks) pleitten voor een ceremonieel koningschap à la Zweden. Alexander Pechtold (D66) vond dat de Kamer de informateur moest aanwijzen en niet de monarch.

De PvdA, die tijdens het debat over de regeringsverklaring nog tegen een 'venijnige' anti-Beatrixmotie van Wilders stemde, bleek als een blad aan de boom te zijn omgeslagen. Natuurlijk lag de slordige gang van zaken bij de vorming van het kabinet-Rutte niet aan de koningin, zei woordvoerder Pierre Heijnen. Maar bij nader inzien had hij toch wel een groot probleem met het Geheim van Paleis Noordeinde. Kon de vicepresident van de Raad van State of de Kamervoorzitter in de toekomst niet dienst doen als procesbegeleider? Maakte Beatrix geen misbruik van haar recht 'advies te geven, te bemoedigen, te luisteren en vragen te stellen aan de regering'? En moest de premier wel elke maandagmiddag een kopje thee drinken met de vorstin? Heijnen droomde hardop van een 'koningschap dat iedere schijn van politieke invloed aflegt'. Het was een fraai staaltje van blaming the victim.

Vroom verdedigden VVD en CDA tijdens het debat de koningin. Het was deze zomer best goed gelopen, veranderingen waren niet nodig, betoogden de twee regeringspartijen nu opeens. Premier Rutte: 'Ik vind het bestaande stelsel goed functioneren.'

Les extrêmes se touchent: samen met de PVV heeft links de jacht geopend op het koningshuis. Terwijl VVD en CDA, die tijdens de kabinetsformatie de koningin en haar adviseurs terzijde schoven, pal achter het Huis van Oranje staan. Benieuwd of Job Cohen na het debat van 17 november nog in de gratie is bij Beatrix.