'Als er één bezwaar was gevonden, was de de zaak allang ingetrokken.' Het Openbaar Ministerie overweegt om Thom Karremans te vervolgen. Hij zei het zelf al, vorige zomer in een interview met Nieuwsuur: ik hou er rekening mee dat ik binnenkort voor de rechter moet verschijnen. Die vrees lijkt nu bewaarheid te worden. Het Openbaar Ministerie overweegt serieus om Thom Karremans, voormalig Dutchbat-commandant in Srebrenica, samen met twee collega-militairen strafrechtelijk te vervolgen.

Verschillende bronnen bevestigen dat de zaak-Karremans eind deze maand onderwerp van gesprek is op een bijeenkomst van de Landelijke Reflectiekamer. De vraag die ter tafel komt, is of het 'opportuun' is om de oud-commandant te vervolgen. Bij de sessie schuiven ook mensen aan van
buiten het OM, onder wie een militair en een kenner van het internationaal strafrecht.

De Landelijke Reflectiekamer, die onder leiding staat van de hoofdofficieren van Justitie Paul van de Beek (Dordrecht) en Hugo Hillenaar (Breda), bestaat sinds vorig jaar. Volgens een woordvoerder van het OM buigt de Kamer zich over 'grote, gevoelige zaken.' 'Het is een gelegenheid om met collega's uit het hele land van gedachten te wisselen. Heb ik voldoende bewijsmateriaal? Hoe kan ik het geheel zo goed mogelijk laten verlopen?'

Uiteindelijk moet de hoofdofficier van Justitie in Arnhem besluiten of Karremans voor de militaire rechter komt. Maar dat er op landelijk niveau gesproken wordt over de zaak, bevestigt vermoedens van betrokkenen dat het OM een strafproces als een reële optie ziet.

De val van de Bosnische enclave Srebrenica in juli 1995, waarbij ten minste zevenduizend Bosnische moslims vermoord werden, is in Nederland nog altijd een open zenuw. Verschillende onderzoekscommissies bogen zich over de gruwelijke gebeurtenissen. In 2002 leidde een serie onderzoeksrapporten van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie zelfs tot de val van het tweede paarse kabinet. Maar de verantwoordelijke Nederlandse militairen bleven altijd buiten schot.

Daar lijkt nu verandering in te komen. In 2010 deden enkele nabestaanden van de massamoord op Bosnische moslims aangifte tegen Karremans, zijn plaatsvervanger Rob Franken en adjudant Berend Oosterveen. De aanklacht: genocide en oorlogsmisdaden. De nabestaanden ­ een voormalige tolk van Dutchbat die zijn vader en broer verloor en de familie van een elektricien van het bataljon ­ houden de Nederlandse militairen medeverantwoordelijk voor de dood van hun dierbaren. Hoewel de moslims het gevaar liepen vermoord te worden, werden ze toch van de compound gezet.

Sinds de aangifte buigt een team van het OM onder leiding van de Arnhemse hoofdofficier John Lucas zich opnieuw over de kwestie. De advocaat van de nabestaanden, Liesbeth Zegveld, vermoedt dat het OM inmiddels heeft geconcludeerd dat de vervolging van Karremans formeel onafwendbaar is: 'Strafrechtelijk gezien kan het OM niets anders dan overgaan tot vervolging. Als ze één technisch-juridisch bezwaar hadden gevonden tegen vervolging, hadden ze de zaak allang ingetrokken. Dat er nu over de kwestie gesproken gaat worden in de Reflectiekamer, betekent dat het om heel andere zaken gaat. Om welke impact een proces zou hebben op de betrokken militairen, op Defensie en op de maatschappij. Maar ja, dat Srebrenica een grote impact heeft gehad, dat weten we allang. Reflecteren hadden ze zeventien jaar geleden moeten doen. Zo¹n ernstige aantijging moet je nu gewoon voorleggen aan de rechter.'

Afgelopen zomer kreeg de zaak van de nabestaanden een nieuwe impuls. Het Hof in Den Haag stelde de Nederlandse Staat aansprakelijk voor de moord op de drie Bosnische moslimmannen. Zegveld verwijst naar dit vonnis: 'De rechters oordelen dat de leiding van Dutchbat had kunnen weten dat de moslimmannen buiten de compound vermoord zouden worden. Ik begrijp dat het OM zeker van zijn zaak wil zijn wanneer ze overgaan tot vervolging. Tegenover de militairen hebben ze jarenlang de indruk gewekt niets te zullen ondernemen. Maar dit is toch een duidelijk oordeel?'

De advocaat van Karremans, Geert-Jan Knoops, laat weten dat de behandeling van de zaak in de Landelijke Reflectiekamer voor zijn cliënt 'volstrekt nieuwe informatie is.'

Foto: Werry Crone / HH