Jethro W. wilde niet naar Afghanistan. Nu is hij schuldig bevonden aan dienstweigering, maar hij krijgt geen straf omdat hij aan een posttraumatische stress-stoornis lijdt. Een onbegrijpelijke uitspraak, vindt de militaire vakbond.

Is dienstweigeraar Jethro W. gebruikt door het ministerie van Defensie om toekomstige Afghanistan-weigeraars af te schrikken? De militaire vakbond AFMP, waarbij W. is aangesloten, vindt het oordeel dat de rechter deze week in diens zaak velde ‘een slappe uitspraak’ die ‘geen helderheid schept’.

Begin deze week bepaalde de militaire strafkamer in Arnhem dat ex-landmacht­soldaat Jethro W. ‘opzettelijk en verwijtbaar’ geweigerd heeft om naar Afghanistan te gaan. Hoewel W. strafbaar bevonden is, kreeg hij geen celstraf opgelegd, omdat duidelijk is geworden dat hij lijdt aan een posttraumatisch stress-stoornis (ptss).

In maart dit jaar gaf Jethro W., soldaat tweede klasse in het 44ste pantserinfanteriebataljon te Havelte, aan zijn commandant te kennen dat ‘het hem niet verstandig leek om te worden uitgezonden’ naar de Afghaanse provincie Uruzgan.

In Vrij Nederland betitelde hij zijn bataljon als ‘een kindercrèche’ en ‘een groepje hangjongeren’. Verder vertelde hij dat hij sinds een vorige uitzending naar Afghanistan last had van slaapstoornissen en een fors gewichtsverlies. Uit psychiatrisch onderzoek van de Rotterdamse hoogleraar Van Marle bleek dit najaar dat W. inderdaad aan ptss leed.

De militaire vakbond AFMP zegt de redenering van de rechter niet te snappen. ‘Hoe kun je iemand géén celstraf geven omdat hij aan ptss lijdt, en hem tegelijkertijd toch veroordelen wegens doelbewuste dienstweigering?’ zegt voorzitter Wim van der Burg. ‘Iemand die psychisch in de war is, hoort gewoon niet op uitzending te gaan. Punt uit.’ Volgens Van der Burg is Defensie ‘overhaast het strafrechterlijke traject ingedoken om te laten zien hoe flink ze zijn. Maar met zo’n vonnis als dit schrik je helemaal niemand af.’

Ook Hein Dudink, de advocaat van Jethro W., is niet tevreden over het vonnis. ‘Jethro had vrijgesproken moeten worden. Hij is het slachtoffer geworden van een politiek besluit. Hij is alleen maar gebruikt om een voorbeeld te stellen.’ Volgens Dudink is de landmacht in de nazorg van Jethro W. ernstig tekortgeschoten. Daar was de rechter het mee eens: volgens het vonnis hadden de hulpverleners van Defensie ‘slagvaardiger’ kunnen reageren na W.’s eerdere Afghanistan-uitzending.

Defensie zegt ‘blij’ en ‘tevreden’ te zijn met het vonnis. ‘De rechter heeft geoordeeld dat dienstweigeren strafbaar is,’ laat een woordvoerder weten. ‘Dat is een belangrijk signaal aan militairen en aan de samenleving, die op ons moet kunnen bouwen.’ Hij voegt eraan toe dat W. in de toekomst te allen tijde een beroep zal kunnen doen op de nazorg van Defensie. ‘Omdat hij in dienst ptss heeft opgelopen, heeft hij recht op onze veteranenzorg, ook al is hij ontslagen.’