Nu het kabinet er zit, pakt Kamerlid Hero Brinkman zijn strijd voor een democratische PVV weer met frisse energie op. ‘Ik doe dit niet omdat ik het leuk vind.’

Er klinkt ferm hondengeblaf door de hotelloge. Het is de ringtone van Hero Brinkman. Aan de telefoon: een fractiemedewerker. Het gaat over de anti-piraterijmissie van de Nederlandse krijgsmacht voor de Somalische kust. Brinkman is voorstander van het stevig aanpakken van de kapers. 'Een roffel van tweehonderd kogels en ze zijn weg.' Twee weken geleden nog is hij aan boord geweest van de Hr. Ms. Amsterdam in de Golf van Aden. 'Toen heb ik met een mitrailleur mogen schieten. Ik had nog nooit een .50 in handen gehad. De militairen hadden een flair afgeschoten op vierhonderd meter afstand, en die moest je raken. Ik moet zeggen: dat is me aardig gelukt.'

Hero Brinkman, oud-politieman te Amsterdam, is na Geert Wilders het bekendste Kamerlid van de PVV. De afgelopen vier jaar verwierf hij landelijke faam met gepantserde uitspraken over de Antillen ('een roversnest'), Marokkaanse rotjochies ('terugschoppen naar hun armoedige bergdorp') en Job Cohen ('een lafaard en de slechtste burgemeester van Amsterdam ooit'). Kort voor de verkiezingen van 9 juni beleefde hij zijn coming-out als pleitbezorger van een democratische PVV, met leden en partijcongressen. Hij riep PVV-kiezers op hun stem aan hem te geven en niet aan Geert Wilders. Tijdens de formatie werd het stil rond Brinkman. Maar nu de PVV een belangrijke rol heeft als gedoogpartner van het nieuwe kabinet, pakt hij - als zesenzeventigste stem in de coalitie - zijn strijd weer met frisse energie op.

In het regeerakkoord staat dat de krijgsmacht in de toekomst zal worden ingezet voor ordehandhaving. Krijgen we wat de PVV twee jaar geleden heeft voorgesteld: het leger naar Gouda?

'Ja.'

Dus als het over een paar maanden ergens hommeles is, zegt de minister van Veiligheid Ivo Opstelten: hup, het leger ernaartoe?

'Ik ken Opstelten inmiddels zo goed, dat ik zeker weet dat hij daarmee aan de slag gaat. Of dat over een paar maanden al zo is, durf ik niet te zeggen. Maar Opstelten moet gewoon resultaat boeken. Klaar. Die gecombineerde teams van politie, defensie en misschien douane gaan er zeker komen.'

Bent u nog steeds met politiek verlof bij het Amsterdamse politiekorps?

'Ja. En ik ga weer een verlenging aanvragen van vier jaar. Ik vind het belangrijk om verbinding met het Amsterdamse korps te houden. Ik krijg nog steeds allerlei informatie, korpsberichten en zo. Sterker nog, ik heb inmiddels mijn vijfentwintigjarig ambtsjubileum gehad. Ik heb een medaille gekregen en een oorkonde. En stel dat ik eruit vlieg als Kamerlid van de PVV, dan kan ik de volgende dag tegen de politie zeggen: ik wil mijn oude baan terug. In principe heb ik dat niet nodig, er is een goed wachtgeldsysteem voor ex-Kamerleden. Maar wanneer ik als oud-PVV-Kamerlid nergens word aangenomen, ga ik niet maandenlang niets doen. Dan ga ik gewoon van mijn wachtgeld werken bij de politie. Kost ze niets. Zet dat maar in jullie stuk, kunnen ze zich er alvast op voorbereiden.'

Ziet u dat voor zich: Hero Brinkman, met zijn landelijke bekendheid en uitgesproken opvattingen, weer terug als buurtregisseur in Amsterdam-West?

'Als er een andere korpschef komt dan Bernard Welten, gaat dat wel lukken.'

Het interview vindt plaats in Des Indes, het deftige hotel aan het Lange Voorhout in Den Haag waar de bestuurlijke elite elkaar graag treft. Een toepasselijke locatie, nu de PVV als gedoogpartner van het kabinet-Rutte officieel verantwoordelijkheid heeft genomen voor het landsbestuur. 'Mooi hoor,' zegt Brinkman. 'Al is het niet echt mijn stijl. Ik ben niet zo van het sjieke.'

We feliciteren hem met de comfortabele positie die de PVV heeft gekregen van het kabinet-Rutte: wel macht, maar geen bewindspersonen die vuile handen maken. Brinkman grijnst, knikt instemmend en plaatst meteen een kritische kanttekening: 'Dit is niet de constructie van mijn voorkeur. Ik vond het niet handig dat Geert meteen zei dat hij wel een minderheidskabinet wilde gedogen. Daar heb ik hem ook op aangevallen tijdens de campagne. Je moet als partij altijd proberen écht verantwoordelijkheid te nemen, met bewindspersonen. Dat is wel zo eerlijk. Dan hadden alle onderwerpen uit het regeerakkoord gegarandeerd een meerderheid gehad. En dat is belangrijk midden in een zware economische crisis. Het is toch opmerkelijk dat we juist nu met deze variant experimenteren - voor het eerst sinds 1913?'

Had de PVV meer uit de onderhandelingen kunnen halen als Wilders wél had ingezet op meeregeren?

'Dat denk ik wel. Omdat de PVV in een zo vroeg stadium aangaf te willen gedogen, was het voor het CDA nu veel makkelijker om te zeggen: oké, de PVV komt niet in de regering. Maxime Verhagen is een heel slimme politicus. En die snapte natuurlijk meteen waarom Geert dat vóór de verkiezingen zei.'

Namelijk?

'Nou, Geert wilde liever die minderheidsvariant. Dat lijkt me evident. Ik denk dat hij er niet rouwig om is dat hij in de Kamer blijft, waar hij zelf de partij kan blijven leiden. Er komen geen PVV-mensen in een kabinet, die hij natuurlijk niet aan een touwtje kan houden.'

En die populairder zouden kunnen worden dan hij.

'Dat zou ook nog kunnen, ja.'

Is het beleid van het kabinet gericht op de de-islamisering van Nederland?

'Ja natuurlijk. De PVV heeft de punten immigratie, integratie en veiligheid ingebracht. En onze bedoeling met die punten is om de islamisering van Nederland tegen te gaan. Ook al zeggen de VVD en het CDA dat het niet zo is. Ik snap dat zij dat op die manier moeten verkopen. Maar laten we reëel zijn: als de PVV er niet was geweest, waren die punten niet in het regeerakkoord gekomen.'

Dus of de VVD en het CDA dat willen of niet, zij gaan meewerken aan de de-islamisering van Nederland?

'Ja. Maar het staat hun natuurlijk vrij om daar anders over te denken. We agree to disagree. Dat is het mooie.'

Hoe staat het met uw democratiseringsvoorstellen? Heeft u veel medestanders in de PVV-fractie?

'Geen flauw idee.'

U praat daar toch wel over met uw fractiegenoten?

'Natuurlijk. Maar ik heb in de PVV-fractie geleerd dat je soms ook de verkeerde inschatting kunt maken. Ik heb een nota geschreven over het onderwerp, met allemaal voorstellen. Die gaan we over een paar weken in de fractie bespreken. Ik moet afwachten of mensen het dan aandurven om hun mond open te trekken. Want laten we wel zijn: in de structuur van de PVV betekent het nogal wat als je Hero Brinkman gaat steunen.'

Waarom koos u voor zo'n eenmansactie?

'We zijn als fractie altijd met één geluid naar buiten gekomen. Het enige moment waarop dat niet gebeurde, was toen ik mijn democratiseringsplannen lanceerde.'

U gaf zichzelf daarmee toch een uitzonderingspositie?

'Ik heb daar heftige discussies over gehad in de fractie. Zij vinden het niet kies dat ik de democratisering van de partij tijdens de verkiezingen heb gebruikt. Maar ik weet natuurlijk al drieënhalf jaar dat Geert het niet wil. Als je het in de fractie niet voor elkaar krijgt, zul je het op een andere manier moeten doen. Vooralsnog is er maar één mens die binnen de PVV de kandidatenlijst bepaalt en dat is Geert. En dat betekent dat je weliswaar nog lekker viereneenhalf jaar in de Kamer zit, maar dat je daarna ook met stille trom de politiek uitgebonjourd kan worden.'

Die kans bestaat voor u ook.

'Dat is nog maar de vraag. Hero Brinkman is intussen al zo bekend van de democratisering, dat het voor mij iets anders ligt dan voor een nieuweling die net in de fractie komt.'

U bedoelt dat u een merknaam bent geworden, en die schuift Wilders niet zo makkelijk terzijde?

'Ja. Geert wil echt geen LPF-toestanden. En dat wil ik ook niet. Ik doe dit niet omdat ik het leuk vind, ik doe dit omdat ik de partij wil behouden - ook ná de periode-Geert Wilders. In dat opzicht hebben Geert en ik hetzelfde belang. En iemand zoals ik, die mede het gezicht is van een partij, wordt er niet zomaar uitgebonjourd. Dat zal Geert nooit doen.'

Het tijdstip van uw coming-out als partijvernieuwer was zorgvuldig gekozen. Als u ermee was gekomen voordat de kieslijst was samengesteld, had u er eraf gegooid kunnen worden.

'Ja, absoluut. Ik heb natuurlijk twee hele vervelende akkefietjes gehad het afgelopen jaar. Met die barman van Nieuwspoort, die ik geslagen zou hebben maar die ik met geen vinger heb aangeraakt. En met die aannemer in mijn huis in Middenbeemster, die ik met een bijl bedreigd zou hebben, terwijl ik alleen maar een hek in elkaar heb gehakt. Dat speelde allebei op het moment dat de kandidatenlijst werd samengesteld. Als iemand heel vervelend zit te doen over de structuur van jouw partij, dan zouden dat twee heel mooie aanleidingen voor Geert kunnen zijn om te zeggen: een verkiesbare plek zit er niet in.'

Waarom zette Wilders u dan op de dertiende plek?

'Omdat Geert die democratisering absoluut niet wilde. Ik heb met hem en anderen uit de fractie al veel eerder gesprekken gehad over partijdemocratie, openheid, de manier waarop we met de pers moeten omgaan. Door mij op die dertiende plek te zetten, heeft Geert mij een duidelijke aanwijzing gegeven. De boodschap was: ik heb het hier voor het zeggen, geen rare fratsen want ik kan je ook op een onverkiesbare plek zetten.'

Maar als Wilders wist wat u van plan was, had hij u ook helemaal niet op de lijst kunnen zetten.

'Maar dat was wel heel tricky geweest, want Geert had er dan rekening mee moeten houden dat ik een eigen partij was begonnen. En dan had hij een groot probleem gehad.'

Heeft u dat met hem besproken?

'Nee.' Stilte. 'Maar Geert weet hoe ik ben.'

Als u was vertrokken, waren er precies de LPF-toestanden ontstaan die u zegt niet te willen.

'De kans dat Geert mij eruit zou donderen schatte ik buitengewoon klein in. Hij heeft uiteindelijk precies gedaan wat ik verwachtte. Zo van: goed punt van Brinkman, we gaan het er later over hebben. Downplayen, voor zich uit schuiven.'

Hoe is uw contact met Geert Wilders op dit moment?

Opgewekt: 'Goed! Heel goed.'

Er is geen wantrouwen?

'Nee, maar luister: dit is zakelijk. Je mag het best weten, ik ben hartstikke gek op die gozer. Dat meen ik echt. Geert is echt een heel goeie vriend van me.'

Bent u dat ook nog van hem?

'Ja, ik denk het wel. We hebben afgesproken om binnenkort weer te gaan biljarten. Ik vind Geert een heel bijzondere man. Ik heb echt diep respect voor die gozer, echt waar.'

Kunt u zich voorstellen dat hij zich door u genaaid voelde?

'Natuurlijk. In die periode werd het tussen ons wel minder. Maar zo gaat dat in de politiek.'

Wanneer is de vriendschap hersteld?

'Tijdens de kabinetsformatie. Na de verkiezingen was iedereen weer blij, dan ga je met de fractie verder en verwatert het allemaal weer.'

Afgelopen september veegde collega-PVV-Kamerlid Martin Bosma de vloer aan met de democratiseringsplannen van Brinkman. In een reeks interviews bij het verschijnen van zijn boek De schijn-élite van de valse munters, noemde Bosma een ledenstructuur een 'faalfactor' bij het opbouwen van een politieke organisatie. Zoiets zou alleen maar leiden tot meer bureaucratie. Brinkman zegt nu dat Bosma's kritiek, een paar dagen voor het beslissende CDA-congres, zorgvuldig was getimed. En bovendien volledig afgestemd met partijleider Wilders. 'Niks is toeval in de politiek. Bosma doet niets zonder Geert. Die actie van Bosma had twee doelen: Brinkman met zijn democratisering klein houden, en druk zetten op het CDA om misschien maar niet met ons in zee te gaan. Want de democratisering van de PVV was voor veel kritische CDA'ers een heel belangrijk punt.'

Maar waarom zouden Bosma en Wilders hebben gewild dat het CDA zich alsnog terugtrok?

'Dat kan ik niet zeggen, want dan zou ik meningen openbaar maken die bij ons in de fractiekamer geuit zijn.'

Heeft u het boek van Bosma gelezen trouwens?

Grinnikend: 'Nee, daar heb ik totaal geen behoefte aan. Ik ken Bosma's theorieën, en voor een deel ben ik het met hem eens. Maar ik heb ook een aantal dingen gelezen die compleet uit de lucht zijn gegrepen. Zo schrijft hij dat het CDA door de groeiende invloed van de PVV een ander Kamerlid het woord liet voeren over integratie. Maar dat wordt nergens gestaafd. Ja, zo kan ik ook wel een boek schrijven.'

Weet u nog hoeveel voorkeursstemmen u hebt gekregen op 9 juni?

'Ik weet het uit mijn hoofd, want het is een heel makkelijk getal: 18.865.'

Was u daar blij mee?

'Ik wilde helemaal niet ontzettend veel voorkeursstemmen halen, want ik wist dat Geert dat niet leuk zou vinden. Dat is ook logisch. Iedere lijsttrekker wiens partijgenoot exceptioneel veel stemmen binnenhaalt, ervaart dat als een bedreiging.'

Dus u wilde zoveel mogelijk voorkeursstemmen hebben, maar ook weer niet?

'Die democratiseringsplannen wil ik absoluut bewerkstelligen. Maar binnen de fractie was mijn positie veel lastiger geweest als ik bijvoorbeeld vierhonderdduizend voorkeursstemmen had gehad.'

Maar u had het aantal stemmen niet in de hand.

'Man, ik was ontzettend opgelucht dat ik nog bijna negentienduizend stemmen kreeg. Want vergis je niet, je staat tegenover Geert Wilders. Als er één stemmenkanon is sinds Pim Fortuyn, is hij het wel. Die man wordt door onze achterban gezien als een held. De kans dat mensen dan op mij gaan stemmen, is gewoon nihil. Tenzij ze helemaal overtuigd zijn van mijn punt over democratisering, omdat ze beseffen dat de PVV anders geen bestaanrecht heeft. De meest overtuigde PVV-stemmers hebben op mij gestemd, en niet op Geert.'

U bent de enige PVV'er die het risico van een aanslag op Geert Wilders zo expliciet verwoordt.

'We kunnen er omheen draaien, maar die man kan morgen uit de auto stappen en neergeknald worden. Zo simpel is het. Dat is verschrikkelijk. Dat hebben we bij Fortuyn een keer meegemaakt en dat willen we natuurlijk niet nog een keer meemaken. Ik wil niet dat de PVV daarmee naar het kerkhof gedragen wordt. Daar heb ik het toch allemaal niet voor gedaan? Ik snap dat mensen dat onkies vinden. Maar ik ben voor de duvel en zijn ouwe moer niet bang, en ik zeg het gewoon zoals het is. Ik vind het leven van Geert belangrijk, maar ook het voortbestaan van de PVV.'

Voelt u verwantschap met de twee CDA-dissidenten Ferrier en Koppejan omdat zij, net als u, een soort status aparte hebben?

Schaterlachend: 'Nee hoor! Écht niet. Koppejan en Ferrier... That will be the day. Ik heb totaal geen gevoelens van gelijkgestemdheid met deze mensen.'

Stel dat er een ruime meerderheid in de fractie tegen is, is de kous daarmee af?

'Als al die andere drieëntwintig zeggen: "Doei Hero, leuk stuk, mooi lettertype, maar we gaan het niet doen," dan ben ik in deze kabinetsperiode uitgepraat over democratisering van de PVV. Maar dan ga ik bij de volgende verkiezingen opnieuw persoonlijk campagne voeren. Ik zal dit punt blijven maken net zo lang totdat ik mijn zin heb.'