In Vrij Nederland deze week een profiel van eurocommissaris Neelie Kroes. Dit jaar wordt ze zeventig. Hans Wiegel, Jan-Dirk Paarlberg, Ed Nijpels, Bram Peper en zijzelf over haar kunst te overleven aan de top. Hoe een kind van de wederopbouw uitgroeide tot icoon van vrouwelijk leiderschap.

Neelie Kroes premier van Nederland? VVD-leider Mark Rutte speelde vorig jaar met het idee. Kroes zelf heeft het nooit overwogen. Ze voelt zich meer op haar plaats als eurocommissaris en vicepresident en is allang ‘meer Europeaan dan Nederlander’. De voormalige minister is de Nederlandse politiek ontstegen en heeft, zegt ze, ‘een fantastische creatieve en innovatieve baan’ in Brussel.

Na veertig jaar in de politieke arena is Kroes (1941) van een omstreden politica uitgegroeid tot een icoon van vrouwelijk leiderschap. Terwijl haar mannelijke generatiegenoten Hans Wiegel, Ruud Lubbers, Onno Ruding en Jan Pronk uit het centrum van de macht verdwenen, ging zij dóór. Affaires kwamen en gingen zonder dat ze aan haar bleven kleven. Van foute vrienden nam ze steeds net op tijd afscheid.

Was het politieke handigheid, intuïtie of haar ‘lerend vermogen’, zoals haar goede vriend Arnold Heertje het noemt? ‘Ze heeft mensen vertrouwd die ze niet had moeten vertrouwen,’ zegt Heertje. ‘Maar ze heeft daar enorm veel van opgestoken.’ Kroes’ partijgenoot Ed Nijpels formuleert het net even anders: ‘Ze heeft nog steeds een feilloze neus voor wat politiek verstandig is.’ En Hans Wiegel, haar politieke mentor, vat samen: ‘Ze heeft bewezen dat ze de geest van de tijd verstaat. Veel mensen passen alleen in één bepaald tijdsgewricht. Neeltje niet.’